Ana Sayfam yap Sık Kullanılanlara Ekle İletişim
Ana Menu
 M. Kemal Atatürk Hayatı
 Çocukluğu ve Eğitimi
 İstiklal Savaşı
 Görüşleri
 Devrimleri
  İlkeleri
  İnkılapları
 Kronoloji
 Vecizeleri
 İstiklal Marşı
  Ordu Kumandanı
 Atatürk ve Spor
 10. Yıl Marşı
 Deyişleri
  Gençliğe Hitabesi
 Ölümü
  19 Mayıs
  Doğa Sevgisi
 Askerlik
 Çocuk Anısı
  Hakkında Söylenenler
 Özdeyişleri
 Bilim Hakkında Söyledikleri
  Çocuk Sevgisi
 Köylü ile Anısı
 Vatan Sevgisi
 Yenilikler
 Sanata ve Sanatçı Önem
  Düşünceleri
 Katıldığı Savaşlar
  Milli Mücadele Anlayışı
  Dolma Bahçe
 Resimleri
Reklam

Gazeteler
 Gazeteler
 Haberler
 Dergiler
 Televizyonlar
  Radyolar
 İnternet Medya
 Magazin
  Son Dakika

Hakkımızda
  Hakkımızda
 Bize Ulaşın
 İletişim

 

Atatürk’ün Düşünceleri

A
ADALET
"Adalet gücü bagimsiz olmayan bir milletin, devlet halinde varligi kabul olunmaz."
1920.
"Zamanin degismesiyle hükümlerin degismesi inkâr olunamaz." Kurali adlî politikamizin temelidir.
1922.
ADLIYE
" En yeni kanunlarla donanmis olan adliyemizin basireti ve adaleti uygulamak için gösterdigi dikkat milletin huzur ve nizamini korumaga kâfi ve muktedirdir."
01.11.1929, T.B.M.M. 3. Dönem 3.Toplanma Yilini Açarken.
" Adliyemizin emin oldugumuz yüksek gücü sayesindedir ki, Cumhuriyet, kaçinilmaz gelisimi takip edebilecek ve türlü sekil ve türdeki tecavüzlere karsi vatandasin
hukukunu ve memleketin düzenini koruyabilecektir."
01. 11. 1930 T.B.M..M. 3. Dönem 4. Toplanma Yilini Açarken.

ADLIYE SIYASETI
"Adliye politikamizda takip edilecek gaye, evvela halki yormaksizin süratle, isabetle, emniyetle adaleti dagitmaktir. Ikinci olarak toplumumuzun bütün dünya ile
temasi dogal ve zorunludur; bunun için adaletimizin seviyesini bütün medeni toplumlarin derecesinde bulundurmak mecburiyetindeyiz. Bu hususlari saglamak için mevcut
kanun ve usüllerimizi bu bakis açilarina göre yenilemekteyiz ve yenileyecegiz"
01. 03. 1922, T.B.M.M., 3. Toplanma Yilini Açarken.

AHLAK
"Hiç bir millet yoktur ki, ahlâk esaslarina dayanmadan ilerlesin "
24. 12. 1919., Kirsehir Gençler Dernegindeki Hitabe.
"Tehdit esasina dayanan ahlâk, bir fazilet olmadiktan baska güvene de lâyik degildir."
25. 08. 1924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.

AILE HAYATI
"Medeniyetin esasi, gelisme ve gücün temeli aile hayatindadir. Bu hayatta fenalik, muhakkak sosyal, ekonomik, siyasal güçsüzlüge sebep olur. Aileyi teskil eden
kadin ve erkek unsurlarin dogal haklarina sahip olmalari, aile görevlerini basaracak güçte olmalari gereklidir."
30. 08. 1924, Dumlupinar'da Konusma.
" Efendiler, sosyal hayatin kökeni, aile hayatidir. Aile, açiklamaya gerek yoktur ki, kadin ve erkekten olusur"
28. 08. 1925, Inebolu'da Bir Konusma.

ALLAH
"Tanri birdir, büyüktür"
01. 11. 1922, T.B.M.M."Biliriz ki, Allah dünya üzerinde yarattigi bu kadar nimetleri, bu kadar güzellikleri insanlar istifade etsin, varlik içinde
yasasinlar diye yaratmistir.Ve âzami derecede faydalanabilmek için de, bugün kâinattan esirgedigi zekâyi, akli insanlara vermistir.."
17. 02. 1923, Izmir Iktisat Kongresini Açis Söylevi.

ANAYASA
"Anayasa, milletin tamamiyla arzularini ve meclisin mahiyetini ve gerçek seklini gösterir bir kanundur"
21. 02. 1921, T.B.M.M." Anayasa da, Osmanli Imparatorlugunun, Osmanli Devletinin öldügünü idrak ve ifade ve onun yerine yeni Türkiye Devleti'nin geçtigini ilân eyleyen ve bu
devletin hayatinin da kayitsiz sartsiz hakimiyetin milletin elinde kalmasiyla mümkün oldugunu ifade eden bir kanundur"
17. 02. 1923, Izmir Iktisat Kongresi Açis Söylevi.
"Anayasanin asil ruhu ise kitaplara geçmesinden evvel milletin dimaginda ve vicdaninda toplanmis olmasiyla ve ancak bunun ifadesi olmak üzere kurdugu meclise
verdigi gerçek görev ile senelerden beri hükümlerini fiilen uyguluyor olmasiyla ve en nihayet kanun seklinde dünyanin gözleri önüne konmasiyla gerçeklesmistir"
16. 01. 1923, Istanbul Gazete Temsilcilerine Hitap.

ANNE
" Büyük basarilar, degerli analarin yetistirdikleri seçkin çocuklarin yardimiyla meydana gelir. "
1923." Kadinin en büyük vazifesi analiktir. Ilk terbiye verilen yer ana kucagi oldugu düsünülürse bu görevin önemi gerektigi gibi anlasilir."
31. 01. 1923, Izmir'de Halk ile Konusma.

ASAR VERGISI
"Memleketin basinda ortaçagin en insafsiz belâsi olarak hâlâ musallat duran asarin kaldirilmasini yüce meclise teklif edebilecek bir ekonomik seviyeye Cumhuriyet
idaresinin bir senede ulasmis olmasi, cidden memnuniyet vericidir."
01. 11. 1924, T.B.M.M. 2.Dönem 2.Toplanma Yilini Açarken.
"Köylümüz ve ziraatimiz üzerindeki asar kâbusunun ortadan kaldirilmasi ile meydana gelen rahatlik, milletin daha çok üretmek, daha rahat olmak için çalismak
arzularini tesekkür edilecek bir derecede arttirmistir."01. 11. 1925, T.B.M.M. 2. Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

ASILAMA
"Yayilan ve bulasici hastaliklara karsi insanlari muhafaza hususunda hizmetleri görülen asilari hazirlamakla mesgul Hifzisihha müesseselerimiz tam
bir basariyla çalismasina devam ve mücadeleye faydali hizmetler ifa etmektedirler. 1921 yili içerisinde üç milyon kisilik çiçek asisi yapabilen
Sivas müessesesi geçen sene içinde bes milyon kisilik çiçek asisi, bes yüz otuz yedi kilogram kolera, dört yüz yedi kilogram tifo asilari
üretmis ve bunlar âhâliye yeter derecede uygulanmistir"
01.03.1923, T.B.M.M. 4.Toplanma Yilini Açarken.

AYDIN
"Aydin sinifi ile halkin anlayis ve hedefi arasinda dogal bir uygunluk olmasi lazimdir. Yani aydin sinifin halka telkin edecegi fikirler, halkin ruh
ve vicdanindan alinmis olmalidir"
20.03.1923, Konya Gençleriyle Konusma.

"Aydinlarimiz, milletimi en mutlu yapayim der. Baska milletler nasil olmussa onu da aynen öyle yapalim der. Ama düsünmeliyiz ki, böyle bir
teori hiç bir devirde muvaffak olmus degildir. Bir millet için saadet olan bir sey diger millet için felaket olabilir. Ayni sebep ve sartlar birini mutlu
ettigi halde digerlerini bedbaht edebilir. Onun için millete gidecegi yolu gösterirken dünyanin her türlü ilminden, kesiflerinden, gelismelerinden
istifade edelim, ama unutmayalim ki, asil temeli kendi içimizden çikarmak mecburiyetindeyiz."
20.03.1923, Konya Gençleriyle Konusma.

"Aydinlarimiz içinde çok iyi düsünenler vardir. Fakat genellikle su hatamiz vardir ki, arastirma ve çalismamiza zemin olarak çok vakit
kendi memleketimizi, kendi tarihimizi, kendi geleneklerimizi, kendi özelliklerimizi ve ihtiyaçlarimizi almaliyiz. Aydinlarimiz belki bütün dünyayi,
bütün diger milletleri tanir, ama kendimizi bilmeyiz."
20.03.1923, Konya Gençleriyle Konusma.

B
BAGIMSIZLIK

" Tam bagimsizlik, ancak ekonomik bagimsizlikla mümkündür."
(1922)


" Biz baris istiyoruz dedigimiz zaman, tam bagimsizlik istedigimizi herkesin anlamasi gerekir."
(1923)

BAKIR (Üretimi)

"Artvin civarinda bakir madenlerinden birinin isletmeye baslamasindan memnun olduk. Ergani bakir madeninin isletmeye baslatmasini, memleket
için mühim bir fayda olarak görüyoruz"

01.11.1936, T.B.M.M. 5.Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

BALKAN ANTLASMASI

" Balkan Antlasmasi, Balkan devletlerinin, birbirlerinin varliklarina özel saygi beslenilmesini göz önünde tutan mutlu bir belgedir."
01.11.1934, T.B.M.M. 4.Dönem 4. Toplanma Yilini Açarken.


"Önemli bir hâdise de Balkan Pakti'dir. Dört devlet; kendi güvenleri için ve Balkanlarin, karisma ve karistirma konusu olmaktan çikmasi için
içten bir kanaatle birbirlerine baglanmislardir. Balkanli baglasiklarimizla gittikçe artan bir beraberlik ve dayanisma siyasasi güdüyoruz."
09.05.1935, C.H.P. 4. Büyük Kurultayini Açarken.

BARIS

" Türk Baris sartlari, Misak-i Millî'nin ilân edildigi gün olan 28 Ocak 1920 tarihinden beri bütün cihanca malûmdur. Bu sartlar su suretle
özetlenebilir: Türkiye'nin millî hudutlari içinde siyasî ve iktisadî tam istiklâlinin tasdiki Fransa ile imzalanan 20 Aralik itilâfi Türkiye'nin,
istiklâline hürmet edildikçe barissever ve uyusmaci oldugunu ispat eder."
11.01.1922, Entransigeant Muhabirine Demeç.

"Memleketimizin zulmen ugradigi tahribati imar ve senelerden beri türlü türlü engeller altinda baski uygulanan ekonomi hayatimizin mesru
gelisimini temin ve fen ve irfan içinde çaliskan bir hayata kavusturmak baris sartlarimizdir."
24.10.1922, United Press Muhabiri ile Demeç.



"Büyük Millet Meclisi samimi olarak baris istiyor. Cidden baris istedigimizi herkes anlayabilir. Çünkü memleketimizi imar edebilmek için
barisa muhtaciz."
22.12.1922, Morning Post Muhabirine Demeç.

"Barisi kanla degil, mürekkeple imza etmek istiyorduk."
23.01.1923, Morning Post Yazari Grace Ellison'a Demeç.

"Evvelâ, barissever oldugumuz için barisi arzu ediyoruz. Ikinci olarak, devamli muharebeler dolayisiyla memleket barisa tanzim ve imara
çok muhtaçtir. Fakat baris olmayacak olursa yine mücadeleye devam edecek ve mutlaka memleket için lüzumlu olan neticeyi elde edecegiz"
16.01.1923, Arifiye'de Konusma.

" Gerçekte baris bizim için ne kadar faydali ise, muhataplarimiz için de o kadar faydali ve lazimdir. Çünkü bundan sonra memleketimizin imar
ve ihyasi için çalismak istiyoruz. Onlarin da bu lüzumu idrak etmemelerine imkân yoktur"
22.01.1923, Bursa Sark Sinemasinda Halka Konusma.



BASIN

"Basin, milletin müsterek sesidir. Bir milleti aydinlatma ve uyarmada, bir millete muhtaç oldugu fikrî gidayi vermekte, özet olarak bir milletin
mutluluk hedefi olan müsterek istikamette yürümesini teminde basli basina bir kuvvet, bir okul, bir rehberdir."
(1922)
"Türkiye basini milletin gerçek ses ve iradesinin dogdugu yer olan cumhuriyetin etrafinda çelikten bir kale meydana getirecektir. Bir fikir
kalesi, zihniyet kalesi. Basin mensuplarindan bunu istemek, cumhuriyetin hakkidir...."
05.02.1924, Izmir'de Gazetecilerle.

"...Cumhuriyet devrinin kendi anlayis ve ahlâkini tasiyan basinini yine ancak Cumhuriyetin kendisi yetistirir. Bir taraftan geçmis devir gazetelerinin
ve adamlarinin düzeltilmesi mümkün olmayanlari milletin nazarinda belirlenirken, öte taraftan Cumhuriyet basininin temiz ve feyizli sahasi
genisleyip yükselmektedir. Büyük ve soylu milletimizin yeni çalisma ve medeniyet hayatini kolaylastirip tesvik edecek iste ancak bu anlayistaki
basin olacaktir."
2. Dönem 3. Toplanma Yilini Açarken, 1.Kasim.1925.

BASARI

"Milletimiz, tek bir vücut gibi gösterdigi birlik ve gayret sayesinde basariya ulasmistir."
Büyük Zafer Hakkinda, 4 Ekim 1922.

" Bilelim ki, kazandigimiz basari milletin kuvvetlerini birlestirmesinden ileri gelmistir. Ayni basarilari ileride de kazanmak istiyorsak, ayni
temele dayanalim ve ayni yolda yürüyelim."
(1923)

" Zafer "Zafer benimdir" diyebilenindir; basari "basarili olacagim" diye baslayanin ve "basarili oldum" diyebilenindir."
11. 01. 1925, Konya'da Bir Konusma.
BASKAN
" Baskan olan kimsenin milletin ülküsüne göre hareket etmesi ve milletin ruhiyatina vakif olduktan sonra, o milletin istegine göre hareket
etmesi gerekir"
30. 11. 1929, Vossiche Zeitung Muhabirine Demeç.

BASKENT
" Yeni Türkiye'nin baskenti meselesine gelince bunun cevabi kendiliginden belli olur : Ankara Türkiye Cumhuriyetinin baskentidir. "
27.09.1923, Neue Freie Preese Muhabirine Demeç.


BATILILASMAK
"Türklerin asirlardan beri takip ettigi hareket, devamli bir istikameti korudu. Biz daima dogudan batiya dogru yürüdük. Eger bu son
senelerde yolumuzu degistirdikse, itiraf etmelisiniz ki, bu bizim hatamiz degildir. Bizi siz mecbur ettiniz. Bu degisiklik gelip geçici ve istemeksizin
oldu.
Takdir etmelisiniz ki, doguda ikâmetgâh seçimine mecbur oldugumuz için, irkimizin besigi ile alâkadar olmasi nedeniyle mümkün oldugu kadar
yakin batida bir ikametgâh seçtik. Fakat vücutlarimiz doguda ise fikirlerimiz batiya dogru yönelik kalmistir."
29.10.1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.

"Memleketimizi çagdaslastirmak istiyoruz. Bütün çalismamiz Türkiye'de çagdas, doyayisiyla batili bir hükümet meydana getirmektir.
Medenîyete girmek arzu edip de, batiya yönelmemis millet hangisidir?... "
29.10.1923, Fransiz Muhabiri Pernot'ya Demeç.

BAYINDIR
"Her Türk çiftçi ailesinin geçinecegi ve çalisacagi topraga sahip olmasi mutlaka gereklidir. Vatanin saglam temeli ve bayindir hale getirilmesi
bu esastatir."
Besinci Dönem Ikinci Toplanma Yilini Açarken, 01. 11. 1936.

BAYRAK
" Bayrak bir milletin bagimsizlik alâmetidir. Düsmanin da olsa hürmet etmek lazimdir."
(1922)

BEDEN EGITIMI
" Esas olan, bütün her yastaki Türkler için beden egitimi saglamaktir Saglam kafa saglam vücutta bulunur sözünü atalarimiz bosuna söylememislerdir. "
(1937)

BOGAZLAR MESELESI
" Tarihte birçok defa münakasa ve ihtiras vesilesi olmus olan Bogazlar, artik tamamiyle Türk hâkimiyeti idaresinde, yalniz ticaret ve
dostluk iliskilerinin gerçeklesme yolu haline girmistir. Bundan böyle savasan her hangi bir devletin savas gemilerinin Bogazlardan geçmesi yasaktir."
01.11.1936, T.B.M.M. 5.Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

BOLSEVIK
"Biz onlarla bir dostluk anlasmasi imzaladik Baslica sartlarden biri su ki, Ruslar memleketimizde propaganda ve kiskirtmalar
yapamayacaklar, çünkü Sovyet teskilâtiyla bizim teskilâtimiz arasinda esasli farkliliklar vardir."

Agustos 1921, Associated Press Muhabirine Demeç.
"Türkiye'de Bolseviklik olmayacaktir. Çünkü Türk hükûmetinin ilk gayesi, halka hürriyet ve mutluluk vermek, askerlerimize oldugu kadar,
sivil halkimiza da iyi bakmaktir"
21.06.1935, Gladys Baker'e Verilen Demeç.

BULASICI HASTALILIKLAR
"Saglik konusundaki çalismalarimizin mühim bir kismi bulasici hastaliklarin önlenmesine ve yayilmasinin durdurulmasina sarfedildi. Bu
türlü hastaliklardan yalniz çiçek ve lekeli humma bazi bölgelerde sinirli bir sekilde yayilma egilimi göstermis ise de vaktiyle alinmis olan ve
devam edilen önleyici ve koruyucu tedbirlerle önlerine geçilmistir"
01. 03. 1923, T.B.M.M. 4. Toplanma Yilini Açarken.

BURSA
" Efendiler: Bursa ziraat memleketidir, ticaret memleketidir ve sanat memleketidir , sifa memleketidir. Bursa, sahip oldugu dogal güzellikleriyle
bolluk ve mutluluk memleketidir"
11. 09. 1924, Bursalilarla Konusma.

BÜYÜK ZAFER
"30 Agustosta sevk ve idare ettigim muharebe, Türk milletinin yanimda bulundugu halde, idare ettigim ilk ve son muharebedir. Bir insan
kendini, milletle beraber hissettigi zaman, ne kadar kuvvetli buluyor bilir misiniz? Bunu tarif zordur. Eger ben, açiklamakta zayif kalirsam beni
hos görünüz."
30. 08. 1928, Basin Mümessillerine Demeç.

C
CAMI
"Efendiler, camiler birbirimizin yüzüne bakmaksizin yatip kalkmak için yapilmamistir. Camiler itaat ve ibadet ile beraber din ve dünya için
neler yapilmak lazim geldigini düsünmek yani mesveret için yapilmistir"
07. 02. 1923, Balikesir'de Halkla Konusma.

CEHALET
"Milleti kendi benligine sahip yapmayan, milleti asirlarca kendi hakkinda gafil bulunduran hep bu cehalettir. Hükümdarlarin, sunun, bunun,
milleti esir gibi, köle gibi kullanmalari, bütün vatani kendi özel mülkleri gibi düsünmeleri, hep milletin bu bilgisizliginden istifade edilmek sayesinde
idi. Gerçek kurtulusu istiyorsak, herseyden evvel, bütün kuvvetimiz, bütün süratimizle bu cehaleti ortadan kaldirmaya mecburuz"
21. 03. 1923, Konya, Lise Ögr. ve Ögrencileri ile Konusma.

"Biz cahil dedigimiz vakit, mutlaka mektepte okumamis olanlari kastetmiyoruz. Kastettigim ilim, hakikati bilmektir. Yoksa okumus olanlardan
en büyük cahiller çiktigi gibi, hiç okuma bilmeyenlerden de hakikati gören hakiki âlimler çikar."
18. 03. 1923, Tarsus'ta Çiftçilerle Konusmasi.

CEZAEVLERI (Hapishaneler)

"Hapishaneler meselesi pek mühimdir. Durumlarinin iyilestirilmesi için kisisel hürriyeti kaldirilan vatan çocuklari ceza sürelerinin sonunda, topluma
faydali olacak bir üye olarak yetistirme vasitalarini temin için Içisleri Bakanligi uzun uzadiya arastirma ve istatistikleri yapti. Mevcut hapishanelerden
uygun olanlarin ilmî usullere uygun bir surette tamirine ve yeniden hapishaneler yapimina girismek için bir insaat programi düzenlendi"
01. 03. 1923, T.B.M.M. 4.Toplanma Yilini Açarken.

" Cezaevlerinin terbiye, islah ve is esaslarina göre düzeltilmesi yolundaki hayirli faaliyetlerin genisletilmesi cemiyete; dogru yoldan saparak
hürriyetini kaybetmis olan binlerce vatandasi faydali birer uzuv olarak kazandirmaktatir."

01. 11. 1938, T.B.M.M. 5. Dönem 4. Toplanma Yilini Açarken
Atatürk Adina Basbakan Celâl Bayar Tarafindan Okunan Söylev.


CUMHURIYET

" Yeni Türkiye Anayasasinin ilk maddelelerini size tekrar edecegim: Hakimiyet kayitsiz sartsiz milletindir . Yürütme kudreti, yasama yetkisi milletin tek
ve gerçek temsilcisi olan mecliste toplanmistir. Bu iki kelimeyi bir kelimede anlatmak mümkündür: Cumhuriyet"
27.09.1923, Neue Freie Preese Muhabirine Verdigi Demeç.

" Cumhuriyet, fikir hürriyeti taraftaridir. Samimi ve yasal olmak sarti ile her fikre hürmet ederiz. Her kanaat bizce muhteremdir. Yalniz muhaliflerimizin
insafli olmasi lazimdir."
04. 12. 1923, Tercüman-i Hakikat Basmuharririne Demeç.

" Bütün dünya bilsin ki, benim için yandaslik vardir ; Cumhuriyet yandasligi, düsünsel ve toplumsal devrim yandasligi. Bu noktada yeni
Türkiye toplulugunda, bir bireyi bunun disinda düsünmek istemiyorum. "
(1924)

" Cumhuriyet, ahlâki erdeme dayali bir idaredir. Cumhuriyet erdemdir. Sultanlik korku ve tehdide dayali bir idaredir. Cumhuriyet erdemli ve
namuslu insanlar yetistirir. Sultanlik korkuya, tehdide dayali oldugu için korkak, alçak, sefil, rezil insanlar yetistirir. Aralarindaki fark bundan ibarettir."
14. 10. 1925, Izmir Kiz Ögretmen Okulunda Bir Konusma.

"Temeli büyük Tük milletinin ve onun kahraman evlatlardan meydana gelen büyük ordumuzun vicdaninda akil ve suurunda kurulmus
olan cumhuriyetimizin ve milletin ruhundan mülhem prensiplerimizin bir vücudun izalesi ile helaldar olabilecegi zehabinda bulunanlar, çok zayif
dimagli bedbahtlardir. "
19.06.1926, Anadolu Ajansina Demeç.
" Demokrasi ilkesinin en çagdas ve en akilci uygulamasini saglayan yönetim sekli Cumhuriyettir."
(1930)
"Cumhuriyet, yeni ve saglam esaslariyla, Türk Milletini emin ve saglam istikbâl yoluna koydugu kadar, asil fikirlerde ve ruhlarda yarattigi güvenlik
itibariyla, büsbütün yeni bir hayatin müjdeleyicisi olmustur."
01. 11. 1936, 5. Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

CUMHURIYET HALK FIRKASI
" Halk Firkasi halkimiza siyasi terbiye vermek için bir mektep olacaktir"
07. 02. 1923, Balikesir'de Halkla Konusma.
" Halk Firkasi, memleket ve millet her türlü dayanaktan mahrum birakilarak felâkete atildigi ugursuz hengâmede bütün milleti kadrosu içine alarak
kuvvet ve kudret yapan, dis düsmanlarini kovan, iç düsmanlarini imha eden, halka hürriyet ve hâkimiyet temin eden kutsal bir cemiyettir. Halk
Firkasi hiçbir safsataya iltifat etmiyerek Türk Cumhuriyetini kuran inkilâpçi bir ruhun bütün memleketlerde ortaya çikmasi ve gerçeklesmesidir. Halk
Firkasi Türkiye'yi medeni âleme sokan ve orada yükseltmeyi taahhüt eden azimkâr bir firkadir"

16. 09. 1924, Trabzon'da Halk Partililerle Konusma.
" Bügün ülke yönetimi sorumlulugunu tasiyan heyet, bence ülkü ve amaç itibariyle, bütün milleti kapsayan ve unvani Halk Firkasi olan
Cumhuriyet Firkasidir. Bu firkanin esas ilkesi, memleket ve milletin gerçek kurtulus ve mutlulugunu temine çalismaktir ve amaca ulastiran yol bence
budur ve kararlastirilmistir. O da Cumhuriyeti takviye ve saglamlastirma ile beraber fikrî ve sosyal inkilâpta ve medeniyet ve aydinlanma yolunda
milletin azimkârane ve muvaffakiyetle yürümesini temine delâlettir"
20. 09. 1924, Samsunlularla Konusma.

"Baskanligini tasimakla iftihar ettigim Cumhuriyet Halk Firkasi, diger memleketlerde oldugu gibi alelâde sokak politikasi yapan bir firka
degildir. Hürmetle tekrar edecegim ki Halk Firkasi, Müdafaai Hukuk Cemiyeti gibi bütün milleti aydinlatma ve bütün millete kilavuzluk
vazifesiyle mükelleftir. Firkamiza âdi politikacilik atfedenler nankör insanlardir"
10. 10. 1925, Akhisar'da Bir Konusma

Ç
ÇALISMAK

" Ilk isimiz milleti çaliskan yapmaktir. "

Ocak 1923, Gazetecilere Yaptigi Konusma.
" Hiçbir seye ihtiyacimiz yok, yalniz bir seye ihtiyacimiz vardir ; çaliskan olmak. Sosyal hastaliklarimizi arastirirsak asil olarak bundan baska, bundan mühim
bir hastalik kesfedemeyiz. O halde ilk isimiz bu hastaligi esasli surette tedavi etmektir. Milleti çaliskan yapmaktir. Servet ve onun dogal sonucu olan refah
ve saadet yalniz ve ancak çaliskan insanlarin hakkidir. "
16. 01. 1923 , Istanbul Gazete Temsilcilerine.

" Çalismak vakti gelmis, artik çalismak lazim
Bilhassa gençler çalismalidir. "
11. 04. 1923, Vatan Muhabirine Verilen Demeç.
" Çalismak demek, bosuna yorulmak, terlemek degildir. Zamanin gereklerine göre bilim ve teknik ve her türlü uygar buluslardan azamî derecede istifade
etmek zorunludur. "
(1923)
" ...Gece gündüz zaten çalisiyorsunuz ; çalisiniz, hakikati bütün cihana tanitalim "
30. 08. 1925, Daday'da Bir Konusma.
" Kendiniz için degil millet için elbirligiyle çalisiniz . Çalismalarin en yüksegi budur.
(1935)

ÇIFTÇI
" Arkadaslar, dünyada zaferlerin iki vasitasi vardir. Biri kiliç, digeri sapan Hakiki zafer kiliçla degil, sapanla yapilandir. Milletleri vatanlarinda
yerlestirmenin, millete istikrar vermenin araci sapandir, sapan, kiliç gibi degildir. O kullanildikça kuvvetlenir Türk çiftçisi bir eliyle kilicini kullanirken,
diger elindeki sapani topraktan ayrilmadi. Eger milletimizin çogunlugu çiftçi olmasaydi, biz bugün dünya yüzünde bulunmayacaktik. "
16. 03. 1923, Adana Çiftçileriyle Konusma.

"... Çiftçi ve çoban bu millet için temel unsurdur. Gerçi, diger unsurlar bu temel unsur için lâzim ve faydalidir. Fakat hiçbir kuruntuya kapilmadan bilmeliyiz
ki o temel unsur olmazsa diger unsurlar da yoktur. "
16. 03. 1923, Adana Çiftçileriyle Konusma.

" Memleketimiz su iki seyin memleketidir : biri çiftçi, digeri asker. Biz çok iyi çiftçi ve çok iyi asker yetistiren bir milletiz. Iyi çiftçi yetistirdik :
çünkü topraklarimiz çoktur, iyi asker yetistirdik : Çünkü o topraklara kasteden düsmanlar fazladir. O topraklari sürenler, o topraklari koruyanlar hep
sizlersiniz"
18. 03. 1923, Tarsus'ta Çiftçilerle Konusma.

" Memleketimizde yapilmasi lâzim devletin, esas konusu çiftçiliktir. Tüketici yasamak iyi degildir, üretici olalim ! "
24. 08. 1925 ,Kastamonu'da Bir Konusma.
" ...Bir defa, memlekette topraksiz çiftçi birakilmamalidir. Bundan daha önemli olani ise, bir çiftçi ailesini geçindirebilen topragin, hiçbir sebep ve
suretle, bölünemez bir mahiyet almasi. Büyük çiftçi ve çiftlik sahiplerinin isletebilecekleri arazi genisligi, arazinin bulundugu memleket bölgelerinin
nüfus yogunluguna ve toprak verim derecesine göre sinirlandirmak lâzimdir"
01. 11. 1937, T.B.M.M. 5.Dönem 3. Toplanma Yilini Açarken.

ÇOCUK
" Küçük hanimlar, küçük beyler !
Sizler hepiniz gelecegin bir gülü, yildizi, bir bahtinin aydinligisiniz. Memleketi asil aydinliga gark edecek sizsiniz. Kendinizin ne kadar önemli, kiymetli
oldugunuzu düsünerek ona göre çalisiniz. Sizlerden çok seyler bekliyoruz ; kizlar, çocuklar ! "
17. 10. 1922, Bursa, Çocuklara.


D
DEMIRYOLLARI
" Türkiye hükûmetinin tesbit ettigi projeler dahilinde belirli zamanlar zarfinda vatanin bütün bölgeleri çelik raylarla birbirine baglanacaktir. Demiryollari
memleketin tüfekten, toptan daha mühim bir emniyet silâhidir. Demiryollarini kullanacak olan Türk milleti, kaynagindaki ilk sanatkârliginin, demirciligin
eserini tekrar göstemis olmakla iftihar edecektir. Demiryollari Türk milletinin refah ve medeniyet yollaridir. "
13. 02. 1931, Malatya'da Bir Konusma.
" Demiryolu yapmakta ilk milli tesebbüsün tatbikatina baslandigini bizzat görmek firsati, benim için cidden mesut bir tesadüftür. Memleketimizin asirlardan
beri yolsuz birakildigi ve bir demiryoluna olan ihtiyacin siddeti düsünülürse, bu hususta girisimci olanlari ne kadar takdir etmek ve onlara ne derece
yardimci olmak lâzim gelecegi pek güzel anlasilir"
21. 09. 1924, Özel Tesebbüsle Yapilan
Samsun-Çarsamba Demiryolunun Temel Atma Töreni.


" Medeniyetin bugünkü araçlarini hattâ bugünkü fikriyatini demiryolu haricinde yayginlastirabilmek zordur. Demiryolu refah ve uygarlik yoludur "
01. 11. 1924, T.B.M.M. 2. Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

" Demiryollari bir ülkeyi medenîyet ve refah isiklariyla aydinlatan kutsal bir mesaledir. Cumhuriyetin ilk senelerinden beri, dikkatle, israrla üzerinde
durdugumuz demiryollari insaati siyaseti, hedeflerine ulasmak için durmadan basari ile tatbik olunmaktadir. "
01. 11. 1937, T.B.M.M. 5Dönem 3. Toplanma Yilini Açarken.

DEMOKRASI
" Artik bugün, demokrasi fikri, daima yükselen bir denizi andirmaktadir. 20. yüzyil, birçok baskici hükümetlerin, bu denizde boguldugunu görmüstür . "
(1930)

DENIZCI

" Deniz silâhlarina önem veriyoruz. Denizcilerimizin iyi silahli ve iyi talimli olarak hazirlanmalari büyük emelimizdir. "
01. 11. 1936, T.B.M.M. 5. Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.


DENIZCILIK

" En güzel cografî vaziyette ve üç tarafi denizlerle çevrili olan Türkiye ; endüstrisi, ticareti ve sporu ile, en ileri denizci millet yetistirmek kabiliyetindedir.
Bu kabiliyetten istifadeyi bilmeliyiz ; denizciligi, Türkün büyük millî ülküsü olarak düsünmeli ve onu az zamanda basarmaliyiz. "
01. 11. 1937,T.B.M.M. 5.Dönem 3. Toplanma Yilini Açarken.

DEVLETÇILIK

" Ekonomik siyasetimizin önemli amaçlarindan biri de genel çikarlarimizi dogrudan dogruya ilgilendirecek kurumlar ve ekonomik girisimleri malî ve
ilmî gücümüzün elverdigi ölçüde devletlestirmektir. Bu cümleden olarak, topraklarimizin altinda terk edilmis halde duran maden hazinelerini az zamanda
isleterek, milletimizin yararina açik bulundurabilmek de bu yöntem ile gerçeklesir "
01. 03. 1922, T.B.M.M. 3. Toplanma Yilini Açarken.

" Partimizin takip ettigi program, bir yönden tamamiyla demokratik, halkçi bir program olmakla beraber iktisadî açidan devletçidir. Bu itibarla
partimize dayanmakta olan cumhuriyet hükümetinin bütün açilardan vatandaslarin hayatiyla, istikbâliyle ve refahiyla ilgilenmesi dogaldir. Halkimiz huy
olarak devletçidir ki, her türlü ihtiyaci devletten istemeyi kendisinde bir hak görüyor "
27. 01. 1931, Izmir'de Firka Kongresinde Konusma.

DEVRIM YASASI
" Inkilâbin kanunu mevcut kanunlarin üstündedir. Bizi öldürmedikçe, bizim kafalarimizdaki akimi bogmadikça, basladigimiz inkilâp ve yenilik bir an
bile durmayacaktir. Bizden sonraki dönemlerde de böyle olacaktir. "
(1923)
" Uçurumun kenarinda yikik bir ülke Türlü düsmanlarla kanli bogusmalar Yillarca süren savas... Ondan sonra, içeride ve disarda saygi ile taninan
yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet ve bunlari basarmak için arasiz devrimlerIste Türk genel devriminin bir kisa deyimi. "
(1935)

DIS BORÇLAR
" Hükümetimizin her medenî devlet gibi dis borçlanmalar yapmasi geregi vardir. Su kadar ki, ödünç alinan yabanci paralarini simdiye kadar
Babiâli'nin yaptigi gibi ödemeye mecbur degilmisiz gibi, maksatsiz israf ve kullanma ile borçlarimizin yükünü artirarak mali bagimsizligimizi tehlikeye
atmaya kesinlikle karsiyiz. Biz memlekette, ilerlemeyi, üretimi, ve halkin refahini temin edecek, zenginlik kaynaklarimizi gelistirecek faydali
borçlanmalara taraftariz. "
01. 03. 1922, T.B.M.M. 3.Toplanma Yilini Açarken.

DIS POLITIKA
" Dis politika, iç teskilât ve iç politikaya, dayandirilmak mecburiyetindedir, yani iç teskilâtin tahammül edemeyecegi genislikte olmamalidir. Yoksa hayâlî
dis politikalar pesinde dolasanlar, dayanak noktalarini kaybederler "
17. 02. 1923, Izmir Iktisat Kongresini Açis Söylevi.
" Dis politika bir toplumun iç yapisi ile siki sikiya ilgilidir. Çünkü iç yapisina dayanmayan dis siyasetler daima mahkûm kalirlar "
23. 03. 1923, Afyonkarahisar Belediye Meclisi Üyeleriyle Konusma
" Disislerinde dürüst ve açik olan politikamiz baris fikrine dayanir .Milletlerarasi herhangi bir meselemizi baris yoluyla halletmeyi aramak bizim menfaat
ve anlayisimiza uyan bir yoldur. "
(1929)

DIKTATÖRLÜK
" Ben diktatör degilim. Benim kuvvetim oldugunu söylüyorlar ; evet bu dogrudur. Benim arzu edip de yapamayacagim hiçbir sey yoktur. Çünkü, ben zoraki
ve insafsizca hareket etmek bilmem. Bence diktatör, digerlerini iradesine boyun egdirendir. Ben, kalpleri kirarak degil, kalpleri kazanarak hükmetmek isterim. "
21. 06. 1935, Gladys Baker'e Verilen Demeç.

DIN
" ... Bizim dinimiz hiçbir vakit kadinlarin erkeklerden geri kalmasini talep etmemistir. Allah'in emrettigi sey, Müslüman erkegin ve Müslüman kadinin
beraber olarak bilim ve bilgi kazanmasidir "
31. 01. 1923, Izmir'de Halk ile Konusma.

" Bizim dinimiz en makul ve tabiî bir dindir. Ve ancak bundan dolayidir ki son din olmustur. Bir dinin tabiî olabilmesi için akla, fenne, ilme ve mantiga
uymasi lazimdir. Bizim dinimiz bunlara tamamen uygundur. "
31. 1. 1923 Izmir'de Halk ile Konusama.


" Insanlara feyz ruhu vermis olan dinimiz son dindir. Eksiksiz dindir. Çünkü dinimiz akla mantiga, hakikate tamamen uyuyor ve uygun düsüyor. "
07. 02. 1923, Balikesir'de Halka Konusma.

" Bizim dinimiz, milletimize degersiz, miskin ve asagi olmayi tavsiye etmez. Aksine Allah da Peygamber de insanlarin ve milletlerin deger ve serefini
korumalarini emrediyor. "
5. Subat 1923 Akhisar'da Konusma.

" Türk milleti daha dindar olmalidir, yani bütün sadeligi ile dindar olmalidir demek istiyorum. Dinime, bizzat hakikate nasil inaniyorsam, bunada öyle inaniyorum "

" Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdaninin emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygi gösteririz. Düsünüse ve düsünceye muhalif degiliz. Biz sadece
din islerini, millet ve devlet isleriyle karistirmamaya çalisiyor, kaste ve fiile dayanan bagnaz hareketlerden sakiniyoruz. "
(1925)

DINSIZLIK

"Bence, dinsizim diyen mutlaka dindardir. Insanin dinsiz olmasinin imkâni yoktur "
Dinsiz kimse olmaz. Bu genelleme içinde su din veya bu din demek degildir. Tabiatiyla biz, içine girdigimiz dinin en çok isabetli ve çok olgun oldugunu
biliyoruz ve imanimiz da vardir "

02. 02. 1923, Izmir, Türkiye'nin Gelecegi Üzerine Konusma.

DONANMA

" Hudutlarinin mühim ve büyük kisimlari deniz olan Türk devletinin donanmasi da mühim ve büyük olmasi gerekir. O zaman Türk Cumhuriyeti daha gönlü
rahat ve emin olacaktir. "
(1924)

DÜSMAN
"Memleketimizde meydana gelen yeni durumun sonuçlarindan yabancilari ürküterek Avrupa'da aleyhimize bir fikir akimi ortaya çikarmak isteyenler
bizim düsmanlarimizdir "
02. 11. 1922, Le Petit Parisien Muhabirine Bursa'da Verilen Demeç .
" Düsmana merhamet acz ve zaaftir "
16. 03. 1923, Adana Çiftçileriyle Konusma.
" Biz kimsenin düsmani degiliz. Yalniz insanligin düsmani olanlarin düsmaniyiz. "
(1936)

E
ECNEBI
(Ecnebi düsmanligi )
" Ecnebi düsmanligi, noktasina gelince : Su bilinsin ki, biz ecnebilere karsi herhangi düsmanca bir his beslemedigimiz gibi onlarla samimi iliskilerde
bulunmak arzusundayiz. Türkler bütün medeni milletlerin dostlaridir. Ecnebiler memleketimize gelsinler ; bize zarar vermemek, hürriyetlerimize
güçlükler çikarmaya çalismamak sartiyla burada daima güleryüz göreceklerdir "
29. 10. 1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.

EFENDILER
" Efendiler ; bu hitap münasebetiyle ufak bir noktayi tekrar edeyim. " Efendiler " dedigim zaman baska yerde oldugu gibi burada da bunun karsiligi
Hanimefendiler ve Beyefendilerdir. "
28. 08. 1925, Inebolu'da Bir Konusma.

EGEMENLIK
" Egemenlik kayitsiz sartsiz milletindir. "
(20.01.1923)


EGITIM
" Egitim islerinde mutlaka basarili olmak gereklidir. Bir milletin hakîki kurtulusu ancak bu surette olur. "
(1922)

" Egitim ve ögretimde uygulanacak olan usûl, bilgiyi insan için fazla bir süs, bir zorbalik araci, yahut medenî bir zevkten ziyade maddî hayata uygun
olmayi saglayan uygulamali ve kullanilabilir bir araç haline getirmektir "
01. 03. 1923, T.B.M.M. 4. Toplanma Yilini Açarken.

EGITIM POLITIKASI
" Bizim takip edecegimiz siyasetin temeli evvelâ mevcut cehaleti ortadan kaldirmaktir. Ayrintiya girmekten sakinarak, bu fikrîmi birkaç kelime ile
açiklamak için diyebilirim ki, mutlaka bütün köylüye okumak, yazmak ve vatanini, milletini, dinini, dünyasini tanitacak kadar cografî, tarihî, dinî ve ahlâki
bilgiler vermek ve dört islemi ögretmek egitim programimizin ilk hedefidir. "
01. 03. 1922, T.B.M.M., 3. Toplanma Yilini Açarken.
" Erkek ve kiz çocuklarimizin, ayni surette bütün ögrenim derecelerindeki ögretim ve egitimlerinin uygulamali olmasi mühimdir. Memleket çocuklari, her
tahsil derecesinde ekonomik hayatta katkili, etkili ve muvaffak olacak surette donatilmalidir. Millî ahlâkimiz, medenî esaslarla ve her türlü fikirlerle artirilmal
ve takviye olunmalidir. Bu çok önemlidir; özellikle dikkatinizi çekerim. Korkutmaya dayali ahlâk, bir fazilet olmadiktan baska güvene de layik degildir. "
25. 08. 1924, Mualimler Birligi Kongresi Üyelerine.

EGITIM PROGRAMI

" Görülüyor ki, en mühim ve en verimli vazifelerimiz egitim isleridir. Egitim islerinde derhal muvaffak olmak lazimdir. Bir milletin gerçek kurtulusu, ancak
bu surette olur. Bu zaferin temini için hepimizin tekcan ve tekfikir olarak esasli bir program üzerinde çalismasi lazimdir. Bence bu programin esas noktalari
ikidir :
1. Sosyal hayatimizin ihtiyaçlarina uygun olmasi.
2. Çagdas gerekliliklere uygun olmasidir. "
27. 10. 1922, Bursa, Ögretmenlere Hitap.

EKONOMI
" Hiçbir medenî devlet yoktur ki, ordu ve donanmasindan önce ekonomisini düsünmüs olmasin. "
(1924)
" Ekonomik kalkinma; Türkiye'nin; hür bagimsiz, daima daha kuvvetli, daima daha refahli Türkiye idealinin, bel kemigidir "
01. 11. 1937, T.B.M.M., 5. Dönem, 3. Toplanma Yilini Açarken.

ENDÜSTRI
" Her yeni endüstri eseri, muhitine refah ve medeniyet ve bütün memlekete mutluluk ve kuvvet vermektedir "
01. 11. 1936, T.B.M.M., 5. Dönem, 2. Toplanma Yilini Açarken.

" Endüstrilesmek, en büyük millî dâvalarimiz arasinda yer almaktadir. Çalismasi ve yasamasi için ekonomik elemanlari memleketimizde mevcut olan
büyük, küçük her çesit sanayii kuracagiz ve isletecegiz "
01. 11. 1937, T.B.M.M., 5. Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken.

ERMENI MESELESI
" Ermeni meselesi denilen ve Ermeni milletinin gerçek çikarlarindan çok dünya kapitalistlerinin ekonomik çikarlarina göre halledilmek istenen mesele,
Kars Antlasmasiyla en dogru çözüm seklini buldu. Asirlardan beri dostane yasayan iki çaliskan halkin dostluk baglari memnuniyetle tekrar kuruldu. "
01. 03. 1922, T.B.M.M., 3.Toplanma Yilini Açarken.

ESIR
" Türkiye, esir olarak mahvolmaktansa, son nefesine kadar mücadele ve savas vermeye azmetmistir "
25. 12. 1922, Le Journal Muhabiri Paul Herriot'ya Çankaya'da Verilen Beyanat.
" Milletlerin esareti üzerine kurulmus kurumlar her tarafta yikilmaya mahkûmdurlar "
30. 08. 1924, Dumlupinar'da Konusma.

" Türk esaret kabul etmeyen bir millettir, Türk milleti esir olmamistir "
14. 10. 1925, Izmir'de Ileri Gelen Memurlarla Bir Konusma.

EV
" Türk'e ev ve bark olan her yer sagligin, temizligin, güzelligin, modern kültürün örnegi olacaktir. "
01. 11. 1935, 5. Dönem, 1. Toplanma Yilini Açarken.

F
FIKIR
" Fikirler, manasiz, mantiksiz safsatalarla dolu olursa, o fikirler hastaliklidir "
27. 10. 1922, Bursa, Ögretmenlere.

FRANSIZ INKILABI
" Inkilâplar içinde en verimli ve en faydali ve en hakli olmak açisindan ve bütün insanliga hakimiyete sahip olma fikrini vermek itibariyla fevkalâde mühim
olani budur…"
01. 12. 1921, T.B.M.M.

" Fransizlar , Büyük ihtilâli gerçeklestirmek için tam bir asir çalismislardir "
19. 01. 1923, Anadolu Ajansi.
" Fransiz ihtilâli bütün cihana hürriyet fikrini yaymistir ve bu fikrin hâlen esas ve kaynagi bulunmaktadir "
08. 03. 1928, Le Matin Gazetesi Muhabirine Demeç.

FRANSIZ MEKTEPLERI
" Fransiz mektepleri, Türk milletine büyük hizmetler etmistir. Fakat, bazen yabanci mekteplerinin görev sinirlarini astigini, rollerinden çiktiklarini, bilim
disi propaganda gayeleri takip ettiklerini ve bunun için halkimizin Türk olmayan unsurlarina dayandiklarini gördük. "
29. 10. 1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.
" Fransiz mekteplerinin çogunlugu rahipler ve hemsireler tarafindan idare edilmektedir. Su halde, meslekî bir mahiyeti vardir. Bundan dolayi, dinî bir
propaganda da bulunduklarindan endise edebiliriz. Bununla birlikte, istiyoruz ki mektepleriniz kalsin. Fakat, Türkiye'de bizim mekteplerimizin bile
sahip olmadiklari ayricaliga, yabanci mekteplerinin sahip olmasi kabul olamaz "
29. 10. 1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.

G
GAYRIMÜSLIMLER

" Memleketimizde yasayan gayrimüslim unsurlarin basina ne gelmis ise, kendilerinin yabanci entrikalarina kapilarak ve ayricaliklarini kötüye kullanarak vahsi
bir sekilde takip ettikleri ayrilma siyaseti neticesidir. "
28. 12. 1919, Ankara Ilerigelenleriyle Bir Konusma.

( Ermeni, Asurî ve Geldanîler namina hareket ettiklerini iddia edenler tarafindan ortaya atilan millî yurt meselesini sözkonusu ederek bunun tarafimizdan
dikkate bile alinmayacagini ve Musevilerin memleketimizde hakikî bir vatandas gibi yasadiklarini ve bundan sonra da ayni samimiyet ve istirahatle yasayabileceklerini söylemistir. )
22. 01. 1923, Bursa Sark Sinemasinda Halkla Konusma.

GAZETE
" Gazeteler mevcut olan kanunlar içerisinde hürdür. Ancak bunun disinda çiktiklari zaman takibe ugrarlar. Gazeteler kanunun ve genel menfaatlerin
aksine islemlere sahit ve bilgi sahibi olduklari zaman gerekli yayinlarda bulunmalidirlar. "
15. 01. 1923, Eskisehir'de Halka Yapilan Konusma.

GENÇLIK
" Bütün ümidim gençliktedir. "
(1919)

" Muhterem gençler, hayat mücadeleden ibarettir. Bundan dolayi hayatta yalniz iki sey vardir.Galip olmak, maglûp olmak. Size Türk gençligine terk ettigimiz
ve biraktigimiz vicdanî emanet, yalniz ve daima galip olmaktir ve eminim daima galip olacaksiniz "
18. 03. 1923, Tarsus'da Gençlere Konusma.

" Gençler ! Cesaretimizi kuvvetlendiren ve devam ettiren sizsiniz. Siz almakta oldugunuz terbiye ve irfan ile, insanlik meziyetinin, vatan sevgisinin, fikir
hürriyetinin en kiymetli örnegi olacaksiniz. Ey yükselen yeni nesil! Gelecek sizindir. Cumhuriyeti biz kurduk ; onu yükseltecek ve devam ettirecek sizsiniz. "
30. 08. 1924, Dumlupinar'da Konusma.

"Gençligi yetistiriniz. Onlara ilim ve irfanin müspet fikirlerini veriniz. Gelecegin aydinligina onlarla kavusacaksiniz. "
(1927)

" Ey Türk Gençligi ! Birinci vazifen, Türk Istiklâlini, Türk Cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Mevcudiyetinin ve istikbâlinin yegâne
temeli budur. Bu temel senin en kiymetli hazinendir "
1927 , Gençlige Hitabesi.

" Gençligin çaliskan, duyarli ve milliyetçi yetismesi esas dileklerimizdendir. Gençlik her türlü faaliyetlerinde Cumhuriyet kanunlarina ve Cumhuriyet kuvvetlerinin
usül ve kurallarina uymaya da dikkatli olmalidir. "
(1933)


" Sizler, yani yeni Türkiye'nin genç evlâtlari, yorulsaniz dahi beni takip edeceksiniz. Dinlenmemek üzere, yürümeye karar verenler asla ve asla
yorulmazlar. Türk gençligi gayeye, bizim yükselme idealimize durmadan, yorulmadan yürüyecektir. Biz de bunu görmekle bahtiyar olacagiz "
26.03.1937, Ankara'da Tahsilde Bulunan Bursali Gençlerin Tertib Ettikleri Uludag Gecesinde Söylenmistir.

" Gençler! benim gelecekteki emellerimi gerçeklestirmeyi üstlenen gençler ! Bir gün memleketi sizin gibi beni anlamis bir gençlige birakacagimdan dolayi
çok memnum ve mesudum. "
(1937)

GERILLÂ TESKILÂTI
" Küçük küçük birliklerin basinda subay bulundurmakla vücuda getirilen teskilât, küçük harp teskilâtidir…(gerillâ) denilen küçük harp teskilatidir.
Cümlenizin hatirindadir ki; Heyet-i Ictimaiye'nin muharebe hususundaki bakis açisini burada izah ederken demistim ki; uzun zaman muharebe etmek ve
bütün milletin savasma hislerini daima zinde tutabilmek için gerilla teskilati yapacagiz "
12. 07. 1920, T.B.M.M.

GÜMRÜK
" Gümrüklere gelince; bunda, tesisata, çalisma usullerine ve kanunî mevzular bakimindan gerekli iyilestirme tedbirlerine hiz verilmesi gerekmektedir. "
01. 11. 1937, T.B.M.M., 5.Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken.

GÜZEL SAN'ATLAR
" Yüksek bir insan cemiyeti olan Türk milletinin tarihî bir vasfi da, güzel sanatlari sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin
yüksek karakterini, yorulmaz çaliskanligini, dogal zekâsini, ilme bagliligini, güzel sanatlara sevgisini, millî birlik duygusunu sürekli ve her türlü vasita ve
tedbirlerle besleyerek gelistirmek millî ülkümüzdür. "
29. 10. 1933, Ankara Onuncu Yil Söylevi.
" Güzel sanatlarin hepsinde, ulus gençliginin ne türlü ilerletilmesini istediginizi bilirim. Bu, yapilmaktadir. Ancak burada en çabuk, en önde götürülmesi
gerekli olan Türk musikisidir "
01. 11. 1934, T.B.M.M., 4. Dönem, 4. Toplanma Yilini Açarken.
" Güzel sanatlarin her subesi için Kamutayin gösterecegi alâka ve emek, milletin insanî ve medenî hayati ve çaliskanlik veriminin artmasi için çok tesirlidir. "
01. 11. 1936, T.B.M.M., 5. Dönem, 2. Toplanma Yilini Açarken.

" Güzel sanatlarda basari büyük inkilâplarin basarili oldugunun en kesin delilidir. Bunda basari kazanamayan milletlere ne yaziktir. Onlar, bütün
basarilarina ragmen uygarlik alaninda yüksek insanlik sifatiyla taninmaktan daima mahrum kalacaklardir. "
(1936)

H
(HAKIKAT) GERÇEK

" Meseleleri hâdiselere göre degil, aslinda oldugu gibi ele almak lâzimdir. "

(1924)

" Hakikati konusmaktan korkmayiniz "

(1926)

" Vaziyeti muhakeme ederken ve tedbir düsünürken aci olsa da, hakikati görmekten bir an geri kalmamak lâzimdir. Kendimizi ve birbirimizi aldatmak için
lüzum ve mecburiyet yoktur. "

(1927)

" Çok söz, uzun söz bir sey için söylenir: Hakikati anlamayanlari hakikate getirmek için "

9/10. 08. 1928, Istanbul Sarayburnu Parki, TürkYazi Inkilâbi Hakkinda Konusma.

HAKIMIYET

" Korku üzerine hâkimiyet kurulamaz. Toplara dayanan hâkimiyet sürekli olmaz. Böyle bir hâkimiyet ve hatta diktatörlük, ancak ihtilal ortaminda geçici
bir zaman için lazim olur"

30. 11. 1929, Vossische Zeitung Muhabirine Demeç.


HALIFE

"Istanbul'da saltanat ve zevklerinin, çikarlarinin devam ettirilmesini düsmanlarin anavatanimizi istila etmek emellerine uydurmakta, onlarla isbirligi
yapmakta, düsman devletlerin her istegine boyun egmekte asla tereddüt göstermeyen, vicdanlari sizlamayan, milletimizin hür ve müstakil yasama azmini kirma
için hainane tesebbüslerden çekinmeyen sultan ve halifelerin artik bu vatanda asla yeri yoktur ve olamaz. "

26. 08. 1925, Inebolu'da Bir Konusma.

HALK

HALKÇILIK

" Bizim görüsümüz-ki halkçiliktir - kuvvetin, kudretin, egemenligin, yönetimin dogrudan dogruya halka verilmesidir, halkin elinde bulundurulmasidir. "

17. 07. 1920, T.B.M.M.

" Zannederim bugün ki varligimizin asil niteligi, milletin genel egilimlerini ispat etmistir, o da halkçiliktir ve halk hükûmetidir. Hükümetlerin halkin eline geçmesidir "

17 .07. 1920, T.B.M.M.

" Halkçilik, toplumsal düzenin çalismasina, hukukuna dayandirmak isteyen bir sosyal sistemdir. Efendiler biz bu hakkimizi korumak, istiklâlimizi
emin bulundurabilmek için genel kurulumuzca, milli kurulumuzca bizi mahvetmek isteyen emperyalizme karsi ve bizi yutmak isteyen kapitalizme karsi
milletçe savasmayi gerekli gören bir yolu takip eden insanlariz. "

(1921)

" Iç siyasetimiz de ilkemiz olan halkçilik, yani milletin bizzat kendi gelecegine sahip olmasi esasi anayasamiz ile tesbit edilmistir. "

(1921)

" Halkçilik teskilâti en ufak daireye kadar yayginlastirildigi takdirde sonucun daha büyük ve verimli olacagina süphe yoktur. Memleket ve milletin
içinde bulundugu zorluklari ve harp halini de düsünürsek meclisin çalismalarinin sonucu ve oradaki basarisini takdir etmemek mümkün degildir. "

10. 01. 1922, Vakit Basyazari Ahmet Emin Ile Mülâkat.

HALK DEVLETI
" Türkiye devleti bir halk devletidir, halkin devletidir. Mazideki kuruluslar ise bir sahis devleti idi, sahislarin devleti idi. "

13. 08. 1923, T.B.M.M., 2. Toplanma Yilini Açarken.

HALK HÜKÜMETI

" Bizim hükûmetimiz demokratik bir hükûmet degildir, sosyalist bir hükûmet degildir ve hakikaten kitaplarda mevcut olan hükûmetlerin, bilimsel
yapilari itibariyla hiçbirine benzemeyen bir hükûmettir. Fakat millî hakimiyeti, millî iradeyi tecellî ettiren tek hükûmettir, bu mahiyette bir hükûmettir!
Sosyoloji noktasindan bizim hükûmetimizi, ifade etmek lâzim gelirse, halk hükûmeti deriz. "

01. 12. 1921, T.B.M.M.

" Surasi unutulmamali ki, bu idare tarzi, bir bolsevik sistemi degildir. Çünkü, biz ne Bolsevikiz, ne de Komünist ; ne biri, ne digeri olamayiz. Çünkü, biz
milliyetçi ve dinimize hürmetkâriz. özetle, bizim hükümet seklimiz, tam bir demokrat hükûmettir. Ve dilimizde bu hükümet, " halk hükûmeti " diye anilir. "

02. 11. 1922, Le Petit Parisien Muhabirine Demeç.

HALK IDARESI

" Milletimizin bugünki idaresi, hakiki mahiyeti ile bir halk idaresidir. Ve bu idare tarzi, esasi mesveret (danisma) olan Sûra idaresinden baska bir sey
degildir "

03. 01. 1922, General Frunse'nin Ziyafetinde.

" Herhalde halkimizi idare ile yakindan ilgilendirmek, yani idareyi dogrudan dogruya halkin eline verebilecek bir idare seklini tesis etmek hem milli
hakimiyetin hakiki olarak temsili ve hem de bu sayede halkin benligini anlamasi itibariyla gerekli idi. Iste bu düsüncelerin, bu arastirmalarin ilhami olarak
proje yapilmisti "

10. 01. 1922, Vakit Basyazari Ahmet Emin Ile Mülâkat.

HALK TESKILATI

" Teskilat bastan sona kadar halk teskilati olacaktir. Genel idareyi halkin eline verecegiz. Bu toplumda hak sahibi olmak, herkesin gayretli olmasi
esasina dayanacaktir. Millet hak sahibi olmak için çalisacaktir. "

10. 01. 1922, Vakit Basyazari Ahmet Emin Ile Mülâkat.


HARB

" Her zamandan daha ziyade inaniyorum ki, harp pahali bir istir. Harbin sürükledigi facialar ve dehsetten üzgünüm. Fakat harp etmeden elimizdeki
silahlari biraktigimiz zaman tamamen harap olacagimizi da biliyorum. "

Agustos 1921, Associated Muhabirine Demeç.

" Derhal su veya bu sebepler için milleti harbe sürüklemek taraftari degilim. Harp zorunlu ve hayati olmali. Hakiki kanaatim sudur: milleti harbe
götürünce vicdanimda azap duyamamaliyim. Öldürecegiz diyenlere karsi ölmeyecegiz diye harbe girebiliriz. Ama millet hayati tehlikeye düsmeyince, harp
bir cinayettir. "

16. 03. 1923, Adana Çiftçileriyle Konusma.

" Bir harp oyunu yapmak suretiyle, vatanin ve milletin yüksek menfaatlerinin müdafaasini beraber göz önünde bulunduracagiz. Bu çalismamizda son
senelerin basarilarla dolu muharebelerinin, meydan muharebelerinin, cumhuriyet ordusuna ve onun kiymetli komuta heyetine kazandirdigi tecrübelerin
sonucunu inceleyecegiz. Dünyanin fen ve sanatta en son gelismelerini göz önünde bulunduracagiz "

15. 02. 1924, Izmir, Ordu Ileri Gelenleri Ile Konusma.

" Harp, muharebe, nihayet meydan muharebesi yalniz karsi karsiya gelen iki ordunun çarpismasi degildir. Milletlerin çarpismasidir. Meydan
muharebesi milletlerin bütün mevcudiyetleriyle, ilim ve fen sahasindaki seviyeleriyle, ahlaklariyla, harslariyla, hulâsa bütün maddi ve mânevi kudret ve faziletleri
ve her türlü vasitalariyla çarpistigi bir imtihan sahasidir. Bu sahada, çarpisan milletlerin hakiki kuvvet ve kiymetleri ölçülür "

30. 08. 1924, Dumlupinar'da Konusma.

" Eger harp bir bomba patlamasi gibi birdenbire çikarsa milletler, harbe engel olmak için, silâhli mukavemetlerini ve mâlî kuvvetlerini saldirgana
karsi birlestirmekte tereddüt etmemelidirler. En hizli ve en etkili tedbir, muhtemel bir saldirgana, saldirinin yanina kâr kalmayacagini açikça anlatacak
uluslararasi teskilatin kurulmasidir. "

21. 06. 1935, Gladys Baker'a Demeç

HARP SANAYII

" Bilhassa harp sanayii ve fabrikalarinin çalismasini özel bir takdir ile anmayi bir borç bilirim. Bu son sene içinde bu fabrikalarin eksikleri kademe
kademe tamamlanmistir. Bugün her türlü ihtiyacin üretimi mümkün hale gelmistir. Yeni kurulan mermi ve fisek fabrikalarinda bol miktarda topçu ve
piyade caphanesinin ve bombasinin hazirlanmasi ve üretiminde basari saglanmistir. "

01. 03. 1922, T.B.M.M., 3. Toplanma Yilini Açarken.

" Azim ve imanimiz önünde yikilarak silâh, mühimmat ve araçlarini savas meydaninda terke mecbur olan Yunan ordusunun biraktiklarindan istifade
olunarak degisik merkezlerde yeni ve yedek silâh ve cephane depolarimiz ve fabrikalarimiz kurulmustur. Bu genislikte kurulan ve gün geçtikçe daha
çok genisleyen ve mükemmellesen askerî kurumlara lâzim olan fenni beyinler yetistirilmesi için de hazirliklarda bulunulmaktadir. "


01. 03. 1923, T.B.M.M., 4. Toplanma Yilini Açarken.

" Harp sanayii tesisatimizi, daha ziyade gelismesi ve genislemesi için alinan tebirlere devam edilmeli ve endüstrilesme mesaimizde de ordu ihtiyaci ayrica
göz önünde tutulmalidir. "

01. 11. 1937, T.B.M.M., 5. Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken.

" Bundan sonrasi için, bütün uçaklarimizin ve motorlarinin memleketimizde yapilmasi ve hava harp sanayimizin de, bu esasa göre gelistirilmesi gerekir.
Hava kuvvetlerinin kazandigi önemi göz önünde tutarak, bu çalismayi plânlastirmak ve bu konuyu lâyik oldugu önemle milletin nazarinda canli tutmak lâzimdir. "

01. 11. 1937, T.B.M.M., 5. Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken

HARF INKILABI

" Çok isler yapilmistir, ama bugün yapmaya mecbur oldugumuz son degil, ancak çok lüzumlu bir is daha vardir. Yeni Türk harflerini çabuk
ögrenmelidir. Vatandasa kadina, erkege, hamala, sandalciya ögretiniz. Bunu vatanseverlik ve milliyetseverlik vazifesi biliniz "

9/10. 08. 1928, Yeni Yazi Inkilabi Hakkinda.

" Bizim uyumlu, zengin dilimiz yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir; Asirlardan beri kafalarimizi demir çerçeve içinde bulundurarak, anlasilmayan
ve anlayamadigimiz isaretlerden kendimizi kurtarmak, bunu anlamak mecburiyetindesiniz "

9/10. 08. 1928, Istanbul Sarayburnu Parki, Türk Yazi Inkilâbi Hakkinda Konusma.

" Az zaman sonra, yeni Türk harfleriyle, gözler kamastirici Türk manevî ilerlemesinin ulasabilecegi güç ve sayginin uluslararasi düzeyini gözlerimi
kapayarak simdiden o kadar parlak görüyorum ki, bu manzara beni kendimden geçiriyor. "

23. 08. 1928,Anadolu Ajansi Muhabirine Demeç.

".Büyük milletimizin bir kat daha gelismesini ve yükselmesini temin edecek olan yazi inkilâbi... "

16. 09. 1928,Istanbul , Belediye Baskanina Demeç.

" Meclisinizin en büyük eseri olan Türk harfleri, memleketin genel hayatina tamamen uygulanmistir. Ilk zorluklar, milletin fikir kuvveti ve medeniyete
olan sevgisi sayesinde kolaylikla yenilmistir "

01. 11. 1929, T.B.M.M., 3. Dönem, 3. Toplanma Yilini Açarken.

 

HARITA DAIRESI

" Milli Savunma Bakanligi'nda faaliyete baslayan harita dairesi ordunum bütün harita ihtiyacini karsilamaya muvaffak olmustur. Bundan sonraki çalisma
ile memleketin daha mükemmel haritalarini hazirlayacaktir "

01. 03. 1922, T.B.M.M., 3. Toplanma Yilini Açarken.

HATIP

"hutbeyi îrat eden hatiptir. Yani söz söyleyen demektir "

07. 02. 1923, Balikesir'de Halkla Konusma.

HAVACI

" Havacilarimiz, bütün ordu ve donanmamiz gibi vatani korumaya yetenekli kahramanlardir. Büyük millet, bu soylu evlâtlariyla kendini mutlu sayabilir. "

01. 11. 1935, T.B.M.M., 5. Dönem, 1. Toplanma Yilini Açarken


HAVACILIK

" Bizim dünyamiz - bilirsiniz - topraktan, sudan ve havadan unulmustur. Hayatin da, esas unsurlari, bunlar degil midir? Bu unsurlardan birinin eksikligi,
yalniz eksikligi degil, sadece bozuklugu, hayati imkansiz kilar. Hayati, hele ulusal hayati seven, onu korumak isteyen; yurdunun topraklarina, denizlerine
oldugu gibi, havasina da ilgisini, hergün biraz daha çogaltilmalidir. "

03. 05. 1935, Havacilik Hakkinda Konusma.

" Türk çocugu; Her iste oldugu gibi, havacilikta da, en yüksek düzeyde, gökte, seni bekleyen yerini, az zamanda, dolduracaksin. Bundan, gerçek
dostlarimiz sevinecek, Türk ulusu mutlu olacaktir. "

03. 05. 1935, Havacilik Hakkinda Konusma.

HAYAT

" Hayat mücadeleden ibaretlir. Bundan dolayi hayatta yalniz iki sey vardir. Galip olmak, maglup olmak. "

18. 03. 1923, Tarsus'da Gençlerle Konusma.


Havacilikla ilgili konusmasinin aynisi
" Bizim dünyamiz - bilirsiniz - topraktan, sudan ve havadan unulmustur . Hayatin da, esas unsurlari, bunlar degil midir ? "

03. 05. 1935, Havacilik Hakkinda Konusma.

" Hayatta tam zevk ve saadet, ancak gelecek nesillerin serefi, varligi, saadeti için çalismakta bulunabilir "

17. 03. 1937, Ankara Palas. Romanya Disisleri Bakani Antonescu Ile Konusma

HILAFET

" Hilâfeti muhafaza edecegiz. Su sartla ki, Büyük Millet Meclisi ve millet, hilâfetin dayanacagi bir mesnet ve kuvvet olacaktir. "

02. 11. 1922, Bursa, Le Petit Parisien Muhabirine Demeç.

" Esasen bu mesele yalniz Türkiye'ye ait olmayip bütün islâm alemini ilgilendiren bir meseledir. "

02. 11. 1922, Bursa, Le Petit Parisien Muhabirine Demeç.

" Bütün Islâm aleminin gerçek kurtulusuna kadar varligini korumayi görev bildigimiz hilâfet makami Türkiye Devleti'nin ne istiklâli, ne idaresi ve ne
de hakimiyeti ile zitlik teskil etmez. Bu makam ve bu makamda oturan kisinin varligi, sebebiyet verilmedikçe sakincalarin kaynagi olarak düsünülemez.
Fakat surasi kesinlikte bilinmelidir ki, herhangi bir makam ve sahis tarafindan bu sakinca doguruldugu gün orada teori biter, pratik ve uygulama baslar. "

18. 01. 1923, Izmit Halki Ile Konusma.

" Bu makami Türkiye milletinin hakimiyetini ihlâl edecek bir makam diye anlamak dogru degildir. Bugün halife olan kisinin bizim ile beraber ayni
gerçekleri takdir buyurdugunu zannederim. Ancak bir sakinca ortaya çikarsa yalniz bu makama atfetmek lazim gelmez. Bunu yapmak için her seyden
önce, fikirlerini seriat görünümüne sokan bazi cahiller, menfaatperestler ve dalkavuklar ortaya çikabilir. Bunlarin yapacagi telkinleri ve mahiyetini evvelden
taniyip ona göre gerekli hazirligi yapmak her ferdin ve milletin görevidir "

18. 01. 1923, Izmit Halki Ile Konusma.

" Bütün Islâm milletleri üzerinde yüce ruhî görevini ifa eden halife fikri, gerçeklerden degil, kitaplardan çikmis bir fikirdir "

29. 10. 1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.

" Tarihimizin en mesut devresi hükümdarlarimizin halife olmadiklari zamandir. Bir Türk padisahi, her nasilsa hilafeti kendine maletmek için nüfuzunu,
itiyadini, servetini kullandi. Bu sirf bir tesadüf eseridir. Peygamberimiz ögrencilerine dünya milletlerine Islâmiyeti kabul ettirmelerini emretti, Bu milletlerin
hükûmeti basina geçmelerini emretmedi. Peygamberin zihninden asla böyle bir fikir geçmemistir. Hilafet demek, idare, hükûmet demektir. Hakikaten
vazifesini yapmak, bütün Müslüman milletlerini idare etmek isteyen bir halife, buna nasil muvaffak olur? Itiraf ederim ki, bu kosullar içinde beni halife tayin
etseler, derhal istifami verirdim. "

29. 10. 1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.

" Hilafetle beraber Türkiye'de mevcut olan Ortodoks ve Ermeni kiliseleri, patrikhaneleri ve Musevi hahamhanelerinin ortadan kaldirilmasi lazimdir. Hilafet ve
bu muhtelif patrikhaneler asirlardan beri ruhani yetkilerinin sinirlari disinda çok büyük ayricaliklar aldilar. Halkin anlayisina dayanarak bahsedilen hukuk disi
ayricaliklar ile cumhuriyet idaresinin uygulanmasi mümkün degildir"

04. 05. 1924, New York Herald Tribune Muhabirine Demeç.

" Hilâfet, geçmisin bir rüyasi olup, zamanimiz da varlik nedeni yoktu"

25. 11. 1924, Matin Gazetesi Yazari Madam Titaniya'ya Demeç.

HOCA

" Her sarikliyi hoca sanmayin, hoca olmak sarikla degil, dimagladir. "

16. 03. 1923, Adana Esnaflariyle Konusma.


HUKUK INKILÂBI

" Büsbütün yeni kanunlar vücuda getirerek hukukî esaslari temelinden degistirmek tesebbüsündeyiz. Ve yeni hukukî esaslar ile alfabesinden tahsile baslayacak
bir yeni hukuk neslini yetistirmek için bu kurumlari açiyoruz. Bütün bu uygulamalardaki dayanagimiz milletin anlayis, kabiliyeti ve kesin arzusudur.
Bu tesebbüslerde arkadaslarimiz, yeni hukuku, bizimle beraber, bahsettigim mahiyette anlatmis olan güzide hukukçularimizdir. "

05. 11. 1925, Ankara Hukuk Fakültesinin Açilisinda Yapilan Konusma.

HUTBE

" Efendiler, hutbe demek insanlara hitap etmek, yani söz söylemek demektir. Hutbenin mânasi budur "

07.02.1923, Balikesir'de Halkla Konusma.

" Hutbe okuyan kisilerin siyasî, sosyal ve medenî gelismeleri her gün takip etmeleri zaruridir. Bunlar bilinmedigi takdirde halka yanlis telkinat verilmis
olur. Bundan dolayi hutbeler tamamen Türkçe ve zamanin sartlarina uygun olmalidir"

07.02.1923, Balikesir'de Halkla Konusma.

" Hutbeden maksat ahalinin aydinlatilmasi ve yol gösterilmesidir, baska birsey degildir. Yüz, iki yüz, hatta bin sene evvelki hutbeleri okumak, insanlari
cehalet ve gaflet içinde birakmak demektir. Hutbe okuyan kisilerin herhalde halkin kullandigi dille görüsmesi uygundur "

07.02.1923, Balikesir'de Halkla Konusma.

HÜKÜMET

" Hükümetin iki hedefi vardir. Biri milletin korunmasi, ikincisi milletin refahini temin etmek"

16.03.1923, Adana Ilerigelenleriyle Konusma.

" Milletlerden ibaret olan toplumlar, birer hükümet teskili mecburiyetindedirler. Ama bu mecburiyet toplumun kendini muhafaza etmesi içindir
Hükümetlerin kurulus gayesi, kavrami, bundan ibarettir "

23.03.1923, Afyonkarahisar Beledîye Meclisi Üyeleriyle Konusma.

HÜRRIYET

" Hürriyet olmayan bir memlekette ölüm ve çöküs vardir. Her ilerlemenin ve kurtulusun anasi Hürriyet'tir. "

1906, Vatan ve Hürriyet Cemiyetinin Selanik Subesini Kurarken.

" Hürriyet ve istiklâl benim karakterimdir. Ben milletimin ve büyük atalarim en kiymetli mirasindan olan istiklâl aski ile yaratilmis bir adamim .
Çocuklugumdan bugüne kadar ailevi, hususi ve resmi hayatimin her safhasini taniyanlarca bu askim bilinmektedir. Bence bir millette serefin, haysiyetin,
namusun ve insanligin var olmasi ve devam etmesi, mutlak o milletin hürriyet ve istiklâline sahip olmasiyla mümkündür. Ben sahsen bu saydigim niteliklere
çok önem veririm ve bu niteliklerin kendimde varligini iddia edebilmek için, milletimin de ayni nitelikler ile donanmis olmasini sart ve esas bilirim"

22.04.1921, Hakimiyet-i Milliye.


" Eger bazen ihtiyatkar hareket ediyorsak, asiri ölçüde süpheli davraniyorsak, bize çok pahaliya malolan hürriyetimizi kaybetmek
hususundaki korkumuzdandir. Bu hürriyetin bir küçük kismini sakat etmektense, hepsini birden feda etmeyi tercih ederiz. "

29.10.1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.



I

IRK

" Efendiler, bir memleketin, bir memleket halkinin düsmandan zarar görmesi acidir. Fakat, kendi irkindan büyük tanidigi ve baslarinda tasidigi
insanlardan vefasizlik, felaket görmesi ondan daha acidir. Bu kalp ve vicdanlar için unutulmaz bir yaradir. "

11.09.1924, Bursalilarla Konusma.


" Diyarbakirli, Vanli, Erzurumlu, Trabzonlu, Istanbullu, Trakyali ve Makedonyali hep bir irkin evlatlari, hep ayni cevherin damarlaridir. "

04.10.1932, Dolmabahçe Sarayi, " Diyaribekir "
Gazetesinin Sahibine Demeç.

I
IKTISAT

" Ekonomisi zayif bir millet fakirlik ve yoksulluktan kurtulamaz; toplumsal ve siyasi felâketlerden yakasini kurtaramaz. "
(1924)

ILERLEME

" Bir millet ki resim yapmaz, bir millet ki heykel yapmaz, bir millet ki, fennin gerektirdigi seyleri yapmaz, itiraf etmeli ki o milletin ilerleme yolunda yeri yoktur. "
(1923)

ILIM VE FEN

" Ilim ve fen nerede ise oradan alacagiz ve her millet ferdinin kafasina koyacagiz. Ilim ve fen için kayit ve sart yoktur. "

27.10.1922, Bursa Ögretmenlerine.

" Memleketimizin en ileri, en hos, en güzel yerlerini üç buçuk sene kirli ayaklariyla çigneyen düsmani maglup eden zaferin sirri nerededir bilir
misiniz ? Ordularin sevk ve idaresinde ilim ve fen esaslarini rehber almaktir. Milletimizi yetistirmek için asil olan mekteplerimizin, üniversitelerimizin
kurulusunda ayni yolu takip edecegiz. Evet, milletimizin, siyasi, sosyal hayatinda, milletimizin fikri terbiyesinde de rehberimiz ilim ve fen olacaktir"

27.10.1922, Bursa Ögretmenlerine.

" Bundan sonra pek mühim zaferlere kavusacagiz. Fakat bu süngü zaferi degil, iktisat ve ilim ve kültür zaferleri olacaktir "

25/26.01.1923, Alasehir'de Halka Konusma.

" Dünyada hersey için, medeniyet için, hayat için, basari için, en hakiki mürsit bilimdir, fendir. Ilim ve fennin haricinde yol gösterici aramak gaflettir, cehalettir, delalettir."
22.09.1924, Samsun Ögretmenleriyle Konusma.

" Türk milletinin yürümekte oldugu ilerleme ve medeniyet yolunda elinde ve kafasinda tuttugu mesale, pozitif ilimdir. "

29.10.1933, Onuncu Yil Nutku.

ILK TAHSIL

" Ilk tahsilin yayilmasi için, sade ve pratik tedbirler almak yolundayiz. Ilk tahsilde hedefimiz, bunun umumi olmasini bir an evvel tahakkuk ettirmektir.
Bu neticeye varmak, ancak, sürekli tedbir almakla ve onu metodik olarak uygulamakla mümkün olabilir. Milletin baslica bir isi olarak, bu konuda israr
etmeyi gerekli görüyorum"

01.11.1936, T.B.M.M., 5.Dönem, 2.Toplanma Yilini Açarken.

INHISAR (Tekel)

" Inhisarlar konusunda özen gösterilmesi gereken esas, bu kurumlarin mali monopol, ticari tesekkül ve millî valörizasyon kurumu karakterinin dikkatle telifidir. "

01.11.1937, T.B.M.M., 5.Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken.

INKILÂP

" Kan ile yapilan inkilâplar daha saglam olur, kansiz inkilâplar ebedilestirilemez. Fakat biz inkilâba ulasmak için lüzumu kadar kan döktük. Bu
kanlarimiz, yalniz muhabere meydanlarinda degil, ayni zamanda memleketin dahilinde de döküldü. Biliyorsunuz ki Hendek'te, Bolu'da, Konya'da,
Yozgat'ta vesair memleketlerimizde bir çok isyanlar meydana geldi. Ve bunlarin hepsi bastirildi. Temenni ederim ki, bu dökülen kanlar yeterli olsun ve
bundan fazla kan dökülmesin "

22.01.1923, Bursa Sark Sinemasinda Halkla
Konusma.

" Arkadaslar ; inkilâbimiz Türkiye'nin asirlar için saadetini garanti etmistir. Bize düsen onu idrak ve takdir ederek çalismaktir. "

11.09.1924, Bursalilarla Konusma.

" Efendiler, vatanin birligini, hürriyet ve istiklâlini temin eden milletimizi Cumhuriyet idaresine kavusturan inkilâbimiz; iktisadi refah ve saadetimizi,
medeniyet aleminde lâyik oldugumuz yeri de temin edecektir "

16.09.1924, Trabzonlularla Konusma.

" Bu inkilâp, kelimenin ilk anda ima ettigi ihtilâl anlamindan baska, ondan daha genis bir degisimi ifade etmektedir. Bugünkü devletimizin sekli, asirlardan
beri gelen eski sekilleri bertaraf eden, en gelismis tarz olmustur. "

05.11.1925, Ankara Hukuk Fakültesinin Açilisinda.

" Türk milleti çok büyük olaylarla isbat etti ki, yenilikçi ve inkilâpçi bir millettir. Son senelerden önceki devirlerde de milletimiz yenilesme yollari
üzerinde yürümeye, sosyal inkilâba tesebbüs etmemis degildir. Fakat hakiki faydalar görülemedi. Bunun sebebini arastirdiniz mi ? Bu sebep ise
esasindan, temelinden baslanmamis olmasidir. "

30.08.1925, Kastamonu'da Ikinci Konusma.


" Yaptigimiz ve yapmakta oldugumuz inkilâplarin amaci, Türkiye Cumhuriyeti halkini tamamen çagdas ve bütün mana ve biçimiyle uygar bir toplum
haline getirmektir. Inkilâplarimizin asil gayesi budur "

30.08.1925, Kastamonu'da, 2. Konusma.

INSAN

" Insanlar; âdetlerini, ahlâklarini, hislerini, egilimlerini, hattâ fikirlerini gelistirme ve terbiyede, içinde yetistigi toplumun genel egiliminden kurtulamazlar "

18.06.1922, Claude Farrere'in Mustafa Kemal'i Ziyaret
Etmek Üzere Izmit'e Gelisinde.

" Insanlar daima yüksek, soylu ve kutsal hedeflere yürümelidirler "

27.06.1926, Gazetecilere Verdigi Demeç.


" Insanligin hepsini bir vücut ve bir milleti bunun bir organi saymak gerekir. Bir vücudun parmaginin ucundaki acidan diger bütün organlar etkilenir. "

(1937)

" Insanlari mesut edecegim diye onlari birbirine bogazlatmak insanliktan uzak ve son derece üzülünecek bir sistemdir. "
(1937)

IRTICA

" Hayat felsefesinin garip bir tecellisidir ki, her faydali ve her yeni seye karsi mutlaka bir kuvvet çikar. Buna bizim dilimizde (Irtica) derler. Iste bu
irticanin imhasi için gerekli tedbirleri evvelden almis olmak lazimdir "

18.01.1923, Izmit'te Halk Ile Konusma.


" Unutmamalidir ki, milletin hakimiyetini bir sahista yahut belirli sahislarin elinde bulundurmakta menfaat bekleyen cahil ve gafil insanlar vardir.
Hükümdarlar, kendilerini asli olmayan bir kuvvetin temsilcisi tanirlar ve bundan zevk alirlar. Fakat onlarin etrafindaki menfaatperestler, bunu din
kisvesine büründürerek milleti igfâle, küçük görmeye çalisirlar. Nitekim simdiye kadar çalismislardir. Nihayet milletin kulagi bu söylentilerle dolar ve o
telkinleri dinin icabi ve gerçeklerin ifadesi olarak kabul ederler. Bu gibilere gerici ve hareketlerine irtica derler "

31.01.1923, Izmir'de Halk Ile Konusma.

ISTANBUL

" Istanbul bizimdir. Bununla birlikte bogazlar ve Marmara denizi için baskentin emniyeti temin edilmek sartiyla bir hal tarzini kabul etmeye hazir bulunmaktayiz"

Agustos 1921, Associated Press Muhabirine Demeç.


" Istanbul sehri, milletimizin sonsuz çalisma ve fedakarliginin ürün verdigi yerdir. Gerçekten; milletimizin maddî ve manevî varligini yücelten anitlar, kurumlar
ve medeniyet eserleri Istanbul'da yogunlastirilmistir. "

01.03.1922, T.B.M.M., 3. Toplanma Yilini Açarken.


" Iki büyük dünyanin bulusma noktasinda, Türk vataninin süsü, Türk tarihinin serveti, Türk milletinin gözbebegi Istanbul, bütün vatandaslarin kalbinde yeri olan bir sehirdir "

01.07.1927, Istanbul Halki Temsilcileriyle Dolmabahçe
Sarayinda Yapilan Bir Konusma.

ISTIBDAT

" Bir istibdadin varligi ile ilgili isaretler'in izahi, bence mümkün degildir. Cumhuriyet Halk Partisi ve onun bütün liderleri ve mensuplari Türkiye'de her
türlü istibdadi kökünden yikmak için ve memleket ve millete tam bir hürriyet kazandirmak için bugüne kadar milletle beraber hayatlarini ortaya
koymaktan çekinmemis ve hiçbir vakit çekinmeyecek insanlar olduguna göre, isaret olunan istibdat herhalde mevcut degildir"

11.12.1924,Times Muhabirine Demeç.


" Gelecegini, kendisini zincire vuran sahislara terk eden milletler, o sahislarin keyif ve isteklerine oyuncak olmaya karar vermis, riza göstermis kabul edilirler.
Bu türlü milletler, talihini ellerine teslim ettigi insanlar basarili oldukça, o insanlarin daha kuvvetli baskisi altinda kalirlar. Basarili olmazlarsa felâket, yok olma
yalniz o insanlari degil, onlara bagli olan bütün toplumu kapsar. "

03.01.1922, General Frunse'nin Ziyafetinde.

ISTIKLÂL

" Ya Istiklâl, ya Ölüm !
(1919)

" Türkiye halki asirlardan beri hür ve bagimsiz yasamis ve bagimsizligi hayatin bir geregi kabul etmis ve bir milletin kahraman evlâtlaridir. Bu millet bagimsizliktan uzak yasamamistir.
Yasayamaz ve yasamayacaktir. "

18.06.1922, Claude Farrere Serefine Verilen Çay Ziyafetinde.

ISTIKLÂL MAHKEMELERI

" Yüce Meclisin kurdugu Istiklâl Mahkemeleri sayesinde çabuk ve adaletli surette birçok fenaliklara son verilmistir. Bugün memleket medenî kanunlar
ve sürekli yargi dereceleri ile güvenligi saglamaya yeterli bir hale getirilmistir. "

01.03.1921, T.B.M.M., 2.Toplanma Yilini Açarken.

ISTIKLÂL-I MALÃ
Ž
Malî Bagimsizlik

" Bugünkü mücadelelerimizin gayesi, tam bagimsizliktir. Bagimsizligin tamami ise ancak mali bagimsizlik ile mümkündür. Bir devletin maliyesi
bagimsizliktan mahrum olunca o devletin bütün hayati kuruluslarinda bagimsizlik felç olmustur. Çünkü devletin her organi, ancak mali kuvvet ile yasar"

01.03.1922, T.B.M.M., 3.Toplanma Yilini Açarken.

IS BANKASI

" Is Bankasi kurumu, Cumhuriyet tarihinde ekonomi bakimindan basli basina yer alacaktir. Bu kurum kiymetsiz bir servetin bile ekonomik hayatta
fert menfaatlerine kullanilmayip ulus menfaatine kullanilmasindan çikabilecek olan büyük neticeleri, az bir zamanda ve özellikle yepyeni bir devlet
kurulusunun türlü inkilâp güçlükleri içinde evrensel bir surette fiilen göstermistir. "

26.08.1936, Is Bankasi'nin 10. Kurulus Yildömünde.

IZMIR

" Izmir her yönden Türk memleketidir, Anadolu'nun ayrilmaz bir parçasidir. Yunanlilar Izmir'de hiçbir tarihî ve irkî hakka sahip degillerdir"

17.01.1921, United Telgraph Muhabirine Demeç.

" Izmir kirk asirlik bir ata yurdudur. Izmir bu kadar derin bir tarihe sahip olmakla beraber cografî konumu dolayisiyle ekonomik ve siyasî çok büyük bir
öneme sahiptir. Iste bundan dolayidir ki, Türkiye'yi mahvetmek isteyen düsmanlarin herseyden evvel bakislari bu tarihî, bu mühim beldeye döner.
Nitekim düsmanlarimiz en evvel burasini isgal etmisler, ondan sonra daha doguya ilerlemislerdir "

31.01.1923, Izmir'de Halk Ile Bir Konusma.

J

JANDARMA OKULLARI

" Iç güvenligin saglanmasinda en mühim ve maddî vasita olan jandarma teskilâti, önemli birlikler ilâvesi ile güçlendirilmis ve çesitli jandarma okullari açilmistir. "

01.03.1922, T.B.M.M., 3.Toplanma Yilini Açarken.

K

KABOTAJ

" Kabotajin, bu sene içinde, sadece ve tamamen Türk sancagina dönmesi fiilen gerçeklesmistir. Bu olayi övünçle anmak isterim. "

1.11.1926, 2. Dönem 4. Toplanma Yilini Açarken.

KADIN

Bizim toplumumuzun basari gösterememesinin sebebi, kadinlarimiza karsi
gösterdigimiz ihmal ve kusurdan dogmaktadir. "

(1923)

" Kadinlarimiz hatta erkeklerden daha çok aydin, daha çok feyizli ve daha fazla bilgili olmaya mecburdurlar. "

(1923)

" Suna inanmak lâzimdir ki, dünya yüzünde gördügümüz hersey kadinin eseridir. "

.................................................. .................................................. ............(1923)

" ...Bilinmektedir ki, her safhada oldugu gibi toplum hayatinda dahi görev bölümü vardir. bu genel görev bölümü arasinda kadinlar kendilerine ait olan
görevleri yapacaklari gibi ayni zamanda toplumun refahi, saadeti için gerekli olan genel konulara dahi dahil olacaklardir. "

..........................................31. 01. 1923, Izmir'de Halk Ile Konusma.

" ...Insanlar dünyaya mukadder olduklari kadar yasamak için gelmislerdir. Yasamak demek faaliyet demektir. Bundan dolayi bir toplumun bir uzvu
faaliyette bulunurken diger uzvu atalette olursa, o toplum felç olmustur. Bir toplumun hayatta çalismasi ve muvaffak olmasi için çalismanin ve
mufavvak olabilmenin bagli oldugu bütün sebep ve sartlari kabul etmesi gerekir. Bundan dolayi bizim toplumumuz için ilim ve fen lâzim ise bunlari ayni
derecede hem erkek ve hemde kadinlarimizin kazanmalari lâzimdir.... "

.................................................. ........... 31. 01. 1923, Izmir'de Halk Ile Konusma.

" ...Bir toplum, bir millet erkek ve kadin denilen iki cins insanlardan olusmaktadir. Olabilir mi ki, bir kitlenin bir parçasini ilerletelim. Digerini gözardi edelim
de, kitlenin tamami ilerlemis olabilsin ? Mümkün müdür ki bir toplumun yarisi topraklara zincirlerle bagli kaldikça diger kismi göklere yükselebilsin ? Süphe
yok, ilerleme adimlari, dedigim gibi iki cins tarafindan beraber, arkadasça atilmak ve gelisme sahalarinda ve yenilikle birlikte mesafe almak gereklidir.... "

.................................................. ......30. 08. 1925, Kastamonu'da Ikinci Konusma.

KANUN

" ...Kanun koyan insanlar birtakim seçkin özelliklere sahip olmak mecburiyetindedirler. O özelliklerden birincisi sudur efendiler: Kanun teklif eden, Kanun
yapan, kanun koyan bir insan insanligin bütün hislerini bütün ihtiraslarini herkesten daha çok sezer ve bilir. Fakat nefsini herkesten çok va tamamen
bütünüyle bunlardan ayirt etmek kudret ve yetenegine sahip olmalidir. Bu seçkin özelliklere sahip olmayan, insanlar insan toplulugu için kanun yapmak hak
ve yetkisinden men edilmistir. Efendiler kanunlar hislere dayanarak ve uyularak yapilmaz. "

.................................................. ............................................1. 12. 1921, TBMM.

" Günün ihtiyaçlarina uygun kanun yapmak ve onu iyi uygulamak refah ve ilerleme vasitalarinin en mühimlerindendir. "

.................................................. .................................................. ................(1925)

KAPITÜLÂSYON


" ...Kapitülâsyonlarin hiçbir kisminda istisnayi kabul etmiyoruz. Adlî, malî veya askerî kapitülâsyonlarin hiçbirini tanimiyoruz. "

....................................26. 09. 1922, Chicago Tribun'un Izmir'e Gönderdigi
Muhabirine Verilen Demeç.

" Bana Avrupalilarin ve bilhassa Fransizlarin dogudaki yararlarindan bahsediyorsunuz. Her seyden evvel surasi bilinmek lâzimdir ki, Büyük Millet
Meclisi hükümeti kapitülâsyonlarin devamini asla kabul etmeyecektir. Sayet yabanci uyruklular eskiden oldugu gibi, bundan sonra da kapitülâsyonlardan
istifade etmeyi düsünüyorlarsa, aldaniyorlar. Kapitülâsyonlar bizim için mevcut degildir ve asla mevcut olmayacaktir. Türkiye'nin istiklâli her sahada tamamen
ve eksiksiz onaylanmak sartiyla kapilarimiz bütün yabancilara açik kalacaktir "

2.11.1922, Petit Parisien Muhabirine Bursa'da Verilen Demeç.

" Millî hududlarimiz dahilinde bulunan topraklarin bize verilmesinde israr edeceyiz. Ondan sonra, bu topraklar üzerinde tamamiyla, bagimsiz,
yani kapitülâsyonsuz bir Türkiye yasamasini istiyoruz. Iste bütün istediklerimiz budur"
2.11.1922, Petit Parisien Muhabirine Bursa'da Verilen Demeç

" Kapitülâsyonlarin Türk milleti için ne derece nefret edilen birsey oldugunu size tarif edemem. Bunlari diger sekil ve namlar altinda gizleyerek bize
kabul ettirmeye muvafak olacaklarini planlayan ve hayal edenler bu konuda pek çok aldaniyorlar. Zira, Türkler kapitülâsyonlarin devaminin kendilerini pek
az vakitte ölüme sevkedecegini pek iyi anlamislardir "

25.12.1922, Le Journal Muhabiri Paul Herriot'a
Çankaya'da Verilen Beyanat.

 

KIYAFET

" Her milletin oldugu gibi bizim de millî bir kiyafetimiz varmis. Fakat inkar edilemez ki, tasidigimiz kiyafet o degildir. Hatta millî kiyafetimizin ne
oldugunu bilenler içimizde azdir bile. Medeni bir insan bu tuhaf kiyafete girip dünyayi kendine güldürür mü ? "

30.08.1925, Kastamonu'da Ikinci Bir Konusma.

" Devlet memurlari bütün milletin kiyafetlerini düzeltecektir. Fen, sihhat açisindan pratik olmak itibariyle, her görüs noktasindan tecrübe edilmis medeni
kiyafet giyilecektir. Bunda tereddüde yer yoktur. "

30.08.1925, Kastamonu'da Ikinci Bir Konusma.

" Tâbirimi mazur görünüz. Alti kaval üstü
sishane diye ifade olunabilecek bir kiyafet, ne millidir ve ne de uluslararasidir. O halde kiyafetsiz bir millet olur mu arkadaslar ?
Medeni ve uluslararasi kiyafet bizim için çok cevherli milletimiz için lâyik bir kiyafetir. Onu giyecegiz. Ayakta iskarpin veya fotin, bacakta pantalon,
yelek, gömlek, kravat, yakalik, ceket ve dogal olarak bunlarin tamamlayani olmak üzere günesten koruyan baslik"

28.08.1925, Inebolu'da Bir Konusma.


KOLORDU KUMANDANI

" Kolordu kumandani demek Efendiler, dünyanin her yerinde, her millete, en büyük kumandan demektir. Kolordu kumandanindan sonra baska büyük kumandan yoktur"

14.08.1920, TBMM.

KOMÜNIZM

" Komünizm toplumsal bir meseledir. Memleketimizin hali, memleketimizin toplumsal sartlari, dinî ve millî ananelerinin kuvveti Rusya'daki komünizmin
bizce tatbikine müsait olmadigi kanaatini dogrular bir mahiyettedir"

6.02.1921, Hâkimiyet-î Milliye.

KÖYLÜ

" Türkiye'nin gerçek sahibi ve efendisi, hakiki üretici olan köylüdür. O halde, herkesten daha çok refah, mutluluk ve servete hak kazanmis olan köylüdür. "

(1922)

" Köylü hepimizin velinimetidir. Bu soylu unsurun refahini düsünecegiz. "

20.07.1931, Eskisehir'den geçerken. " Zahire ticaretinde ziyan ettigini " söyleyen Uluçayirli Hasan Efendi'ye hitaben söylenmistir.

KÖYLÜ KADINI

" Dünyanin hiçbir yerinde, hiçbir milletinde Anadolu köylü kadininin üstünde kadin mesaisi zikretmek imkâni yoktur. "
(1923)

KUR'AN-I KERIM

" Sonra Kur'anin tercüme edilmesini emrettim. Bu da ilk defa olarak Türkçe'ye tercüme ediliyor"

30.11.1929, Vossische Zeitung Muhabirine Demeç.

KURTULUS

" Türk milletinin kalbinden, vicdanindan sanih ve mülhem olan en esasli, en bariz arzu ve iman malum olmustu : Kurtulus. "

(1927)

KÜLTÜR

" Türkiye Cumhuriyetinin temeli kültürdür... Kültür, okumak, anlamak, görebilmek, görebildiginden anlam çikarmak, uyanik davranmak düsünmek ve zekâyi egitmektir. "

(1936)

" Kültür zeminle orantilidir. O zemin, milletin seciyesidir. "

16.07.1921, Ankara, Maarif Kongresini Açarken.

" Asil ugrasmaya mecbur oldugumuz sey yüksek kültürde ve yüksek fazilette dünya birinciligini tutmaktir.

(1932)

" Kültür, tabiatin yüksek verimleriyle mesut olmaktir. Bu ifade içinde çok sey saklidir. Temizlik, saflik, yükseklik, insanlik vb. bunlarin hepsi
insanlik niteliklerindendir. "

L
LAIKLIK
" Laiklik, yalniz din ve dünya islerinin ayrilmasi demek degildir. Bütün yurttaslarin vicdan, ibadet ve din hürriyeti de demektir. "
(1930)
" Laiklik, asla dinsizlik olmadigi gibi, sahte dindarlik ve büyücülükle mücadele kapisini açtigi için, gerçek dindarligin gelismesi imkânini saglamistir. "
(1930)

LATIN HARFLERI
" Basit bir tecrübe Lâtin esasindan Türk harflerinin, Türk diline ne kadar uygun oldugunu sehirde ve köyde yasi ilerlemis Türk evlâtlarinin ne kadar
kolay okuyup yazdiklarini günes gibi meydana çikarmistir. "
1.11.1928, TBMM, 3. Dönem 2. Toplanma Yilini
Açarken.

LOZAN BARISI

" Lozan antlasmasi, Türk milleti aleyhine, asirlardan beri hazirlanmis ve Sevr antlasmasiyla tamamlandigi zannedilmis, büyük bir suikastin yikilisini ifade eden
bir belgedir. Osmanli devrine ait tarihe esi geçmemis bir siyasi zafer eseridir. "
24.07.1933, Hakimiyet-î Milliye.

" Lozan barisi Türk tarihinde bir dönüm noktasidir. Türk milleti için siyasi bir zafer teskil eden bu antlasmanin Osmanli Tarihinde benzeri yoktur.
Milletimiz bununla hakli olarak iftihar edebilir ve Türk milletin yüksek bir eseri olan bu antlasmanin yüksek kiymetini takdir etmesi lâzim gelen gençligin
bunu mazide yapilmis antlasmalarla kiyaslanmasi gerekir. "
26.07.1927, Dolmabahçe Sarayi, Lozan Baris Antlasmasi Hakkinda.

M
MALIYE MEMURU
" Maliye memurlari da iç isleri memurlari gibi halkla daimî temasi olan teskilâttir. Bunlarin da, halk ile temaslarinda, halk için çalisan bir halk hükümetin
tabii niteligi olan azami dikkat ve ihtimam göstermek ve âzami emniyet ve inan vermek özelliklerinin ortaya çikmasina bilhassa özen göstermeleri lâzimdir. "
1.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma Yilini
Açarken.

MECELLE
" Efendiler ! Bizim elyevm mevcut olan kanunu medenimiz mecelledir. Bu kanunu medenî takriben yarim asir evvel Cevdet Pasa merhumun takti riyasetinde
bir heyet-î ilmiye marifetiyle tertip olunmustur"
1.03.1922, TBMM, 3. Toplanma Yilini Açarken.

MEDENI ESER
" Dünyada her miletin varligi, kiymeti, hürriyet ve bagimsizlik hakki, sahip oldugu ve yapacagi medeni eserlerle orantilidir. Medeni eser meydana
getirmek kabiliyetinden mahrum olan milletler, hürriyet ve bagimsizliklarindan soyutlanmaya mahkumdurlar"
30.08.1924, Dumlupinar'da Konusma.

MEDENIYET
" Memleketler çesitlidir, fakat medeniyet birdir, ve bir milletin gelismesi için bu tek medeniyete katilmasi lazimdir"
29.10.1923, Fransiz Muhabiri Maurice Pernot'ya Demeç.
" Medeniyet yolunda yürümek basarili olmak hayatin sartidir. Bu yol üzerinde bekleyenler veyahut bu yol üzerinde ileri degil geriye bakmak bilgisizlik
ve gafletinde bulunanlar, umumî medeniyetin coskun seli altinda bogulmaya mahkumdurlar. "

30.081924, Dumlupinar'da Konusma.

" Efendiler, medeniyet yolunda basari yenilesmeye baglidir. Sosyal hayatta, iktisadi hayatta ilim ve fen sahasinda basarili olmak için tek olgunlasma ve ilerleme yolu budur "
30.081924, Dumlupinar'da Konusma.

" Türk milletinin istidâdi ve kâti karari medeniyet yolunda durmadan ilerlemektir. "
(1924) ?
" Fikrimiz, zihniyetimiz medeni olacaktir. Sunun bunun sözüne önem vermeyecegiz. Medeni olacagiz. Bununla iftihar edecegiz. Bütün Türk ve Islâm
âlemine bakiniz. Zihinleri medeniyetin emrettigi sümul ve yükselmeye uyamadiklarindan ne büyük felaketler, ne istiraplar içindedirler. Bizim de simdiye kadar
geri kalmamiz ve sonuç olarak son felaket çamuruna batisimiz bundandir"
24.08.1925, Kastamonu'da Bir Konusma.
" Medeniyet öyle bir kuvvetli atestir ki ona ilgisiz olanlari yakar ve mahveder. "
24.08.1925, Kastamonu'da Bir Konusma.

" Milletimizi en kisa yoldan medeniyetin nimetlerine kavusturmaya, mesut ve müreffeh kilmaya çalisacagiz ve bunu yapmaya mecburuz. "
26.08.1925, Inebolu'da Bir Konusma.
" Efendiler, Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türk halki medenidir. Tarihte medenidir, hakikatte medenidir. Fakat ben sizin öz kardesiniz, arkadasiniz, babaniz
gibi medeniyim diyen Türkiye Cumhuriyeti halki, fikriyle, zihniyetiyle medeni oldugunu ispat ve göstermek mecburiyetindedir. Medeniyim diyen
Türkiye Cumhuriyeti halki, aile hayatiyla, yasayis tarziyla medeni oldugunu göstermek mecburiyetindedir. Sonuç olarak medeniyim diyen, Türkiye'nin
hakikaten medeni olan halki basindan asagiya dis görünüsüyle dahi medeni ve gelismis insanlar oldugunu göstermeye mecburdurlar"
28.08.1925, Inebolu'da Bir Konusma.
" Medenî olmayan insanlar, medenî olanlarin ayaklari altinda kalmaya maruzdurlar.
10.10.1925, Akhisar'da Bir Konusma.
" Fikrimiz, zihniyetimiz medeni olacaktir"
24.08.1925, Kastamonu'da Bir Konusma.

MEMLEKET
" Memleket mutlaka modern, medenî ve yepyeni olacaktir. Bizim için bu hayat davasidir. "
(1923)

MESULIYET (SORUMLULUK)
" Mesuliyet yükü her seyden, ölümden de agirdir. "
1919, Belleten, C. VIII, s. 28.

MEYDAN MUHAREBESI
" Harb, muharebe, nihayet meydan muharebesi yalniz karsi karsiya gelen iki ordunun çarpismasi degildir. Milletlerin çarpismasidir. Meydan
muharebesi milletlerin bütün mevcudiyetleriyle, ilim ve fen sahasindaki seviyeleriyle, ahlâklariyla, harslariyla özet olarak bütün maddi ve mânevi kudret
ve faziletleriyle ve türlü vasitalariyla çarpistigi bir imtihan sahasidir. Bu sahada, çarpisan milletlerin hakikî kuvvet ve kiymetleri ölçülür"
30.081924, Dumlupinar'da Konusma.

MILLET

" Bugün vatanimizla bir millî kudret varsa o cereyan, felâketlerden ders alan milletin kalb ve dimagindan dogmustur. "
(1919)
" Millete efendilik yoktur; hizmet etme vardir. Bu millete hizmet eden, onun efendisi olur. "
(1921)
" Milleti millet yapan, ilerleten ve yükselten kuvvetler vardir : fikir kuvvetleri ve sosyal kuvvetler"
27.10.1922, Bursa, Ögretmenlere.

" Bilelim ki kazandigimiz basari, milletin kuvvetlerini birlestirmesinden ileri gelmistir. Eger ayni basarilari, zaferleri ileride de kazanmak istiyorsak, ayni
esasa dayanalim, ayni yolda yürüyelim. "
(1923)


" Milletlerin siyasetinde ancak menfaatleri vardir. Kimsenin kimseye dost olmayacagini bilelim. "

(1933)

" Millet sevgisi kadar büyük mükâfat yoktur. "

(1935)

" Kuvvet birdir ve o milletindir"

1.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3.Toplanma Yilini Açarken.

MILLETLER CEMIYETI
" Milletler Cemiyeti, henüz kesin ve etkili bir vasita oldugunu ispat etmemistir. Diger taraftan, Milletler Cemiyeti bugün, bütün milletlerin, ortak
amaçlarinin gerçeklesebilmesi için çalisabilecekleri tek teskilattir. "
21.06.1935, Gladys Baker'e Verilen Demeç.

MILLETVEKILI
" Sayin milletvekilleri; Agir ve önemli isleriniz, size, millet yolunda, esasli hizmetler hazirlamaktadir. Milletin sevgileri hayirli ve faydali çalismalarinizda sizinle beraberdir. "
1.11.1936, TBMM, 5. Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

MILLÃ
Ž AHLÂK
" Millî ahlakimiz medeni esaslarla ve hür fikirlerle beslenmeli ve takviye olunmalidir"
25.08.1924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.


MILLÃ
Ž CEMIYETLER

" Esasen Doguda ve Batida, hemen memleketimizin her tarafinda müdafaa ve milletin ve memleketin haklarini korumak için cemiyetler kurulmustur. Bu
cemiyetler düsmanlarin esaret boyunduruguna girmemek amaciyla millî vicdanin azim ve iradesinden dogmus tek teskilât idi. "

24.04.1920, TBMM.

MILLÃ
Ž EGITIM

" Iyilestirilecek seyler ekonomi ve egitimdir. Bu sayede memleket imar edilecek millet refah sahibi olacaktir. "

Ocak 1922, Vakit Gazetesi Basyazari Ahmet Emin'e Demeç.

" Egitim ve ögretimde tatbik edilecek usul, bilgiyi insan için fazla bir süs, bir baski (hükmetme) vasitasi yahut medeni bir zevkten çok, maddi hayatta
muvaffak olmayi temin eden pratik ve kullanisli bir cihaz haline getirmektir. "
(1923)
" Hükümetin en verimli ve en mühim vazifesi milli egitimle ilgili islerdir. Bu islerde basarili olabilmek için öyle bir program takip etmeye mecburuz ki, o
program milletimizin bugünkü haliyle, sosyal, hayati ihtiyaciyla muhitin sartlari ve asrin icaplariyla tamamen orantili ve uygun olsun. Bunun için büyük fakat
hayali ve çaprasik düsüncelerden tamamen vazgeçerek hakikate kuvvetle bakmak ve elle temas etmek lazimdir. "
(1922)

" Egitimde süratle yüksek bir seviyeye çikacak bir milletin hayat mücadelesinde maddi manevi bütün kudretlerinin artacagi muhakkaktir. "
01. 11. 1928. 3. Dönem 2. Toplanma Yilini Açarken.

MILLÃ
Ž HÂKIMIYET
" Kesinlikle tekrar ederim ki milletin hâkimiyeti sonsuzdur. "
19.01.1923, Anadolu Ajansi.
" Hâkimiyeti milliye, milletin namusudur, haysiyetidir, serefidir. "
7.02.1923, Ikdam.
" Hürriyetin de, esitligin de, adaletin de dayandigi temel millî egemenliktir. "
(1923)
" Yeni Türkiye hükümetinin öz cevheri millî egemenliktir. Milletin kayitsiz ve sartsiz egemenligidir. "
(1923)
" Millî egemenlik öyle bir nurdur ki, onun karsisinda zincirler erir taç ve tahtlar yanar, mahvolur. Milletlerin esirligi üzerine kurulmus kurumlar her
tarafta yikilmaya mahkûmdurlar. "
30.08.1924, Dumlupinar'da Konusma.

MILLÃ
Ž TERBIYE
" ..Ben burada yalniz yeni Türk Cumhuriyetinin yeni nesle verecegi terbiyenin millî terbiye oldugunu kesinlikle ifade ettikten sonra "
22.09.1924, Samsun Ögretmenleriyle Konusma.

MILLÃ
Ž TESKILÂT
(TESKILÂT-I MILLIYE)
(Teskilâti milliye ne zaman basladi? sorusuna cevabi.)
" Mütarekeden hemen sonra ve vatanin her tarafinda hemen ayni zamanda "
13.10.1919, Tasvir-î Efkâr Gazetesi Basmuhabiri Velit
Ebüzziya'nin Telgrafina Cevap.
(Asil amaci nedir? sorusuna cevabi.)
" Asil amaç vatanin bütünlügünü ve milletin bagimsizligini saglamaktir."
13.10.1919, Tasvir-î Efkâr Gazetesi Basmuhabiri Velit
Ebüzziya'nin Telgrafina Cevap.

MILLÃ
Ž ÜLKÜ
" Milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çaliskanligini, fitri zekasini, ilme bagliligini, güzel sanatlara sevgisini, millî birlik duygusunu sürekli olarak ve her
türlü vasita ve tedbirlerle besleyerek gelistirmek millî ülkümüzdür. "
29.10.1933, Ankara, 10. Yil Nuktu.

MILLIYETÇILIK
" Gerçi bize milliyetçi derler. Fakat biz öyle milliyetçileriz ki, bizimle birlikte çalisan bütün milletlere hürmet ve riayet ederiz. Onlarin bütün milliyetlerinin
gereklerini taniriz. Bizim milliyetçiligimiz herhalde bencil ve magrurane bir milliyetçilik degildir"
15.08.1920, TBMM.

" Bilelim ki millî benligini bulmayan milletler baska milletlerin avidir."
(1923)

MILLÃ
Ž HAREKET
(HAREKÂT-I MILLÃ
ŽYE)
" Bu hareket milletin bir arzusudur. Hattâ bir ihtiyacidir. Bu arzu ve ihtiyaci doguran seyde sahislar degil, bizzat olaylardir. Devletin birlik ve bagimsizligini
tehdit eden mesru olmayan bir takim ihtirasat, topraklarimiza, hiçbir hakka dayanmaksizin gerçeklesen saldirilar, tehlike karsisinda millete birlesmek
geregini duyurmustur. Böyle bir harekete macera demek, bu hareketi takdir edenleri maceraperestikle adlandirmak gafillik, garazlik degil midir ?"
24/25.10.1919, Amasya, Tasvir-î Efkâr Muhabiri Rusen
Esref ile Mülâkat.

MILLÃ
Ž KÜLTÜR
" Milli kültürün her çigirda açilarak yükselmesini Türk Cumhuriyeti'nin temel dilegi olarak temin edecegiz. "
1.11.1932, TBMM, 4. Dönem 2. Toplanma Yilini
Açarken.

" Yurdumuzu dünyanin en mamur ve en medeni memleketleri seviyesine çikaracagiz. Milletimizi en genis refah, vasita ve kaynaklarina sahip kilacagiz.
Millî kültürümüzü çagdas medeniyet seviyesinin üstüne çikaracagiz. "
29.10.1933, Ankara, 10. Yil Söylevi.

" bir milletin kültür seviyesi, üç sahada; devlet, fikir ve ekonomi sahalarindaki faaliyet ve basari neticelerinin kazanciyla ölçülür. "
01.11.1937,T.B.M.M. 5.Dönem, 3.Toplanma Yilini
Açarken.

MILLÃ
Ž MÜCADELE
" Millî mücadeleyi yapan dogrudan dogruya milletin kendisidir, milletin evlâtlaridir. Millet analariyla, babalariyla, bacilariyla mücadeleyi kendisine ülkü
edindi. Millî mücadele de sahsi hirs degil, millî ideal, millî onur gerçek sebep olmustur"
14.101925, Izmir Kiz Ögretmen Okulunda Bir Konusma.

" Bir milletin ruhu zaptolunmadikça, bir milletin azim ve iradesi kirilmadikça o millete hâkim olmanin imkâni yoktur. Halbuki asirlarin yarattigi millî bir
ruha, kuvvetli ve daimî bir millî iradeye hiçbir kuvvet karsi koyamaz.
1.09.1924.


" Millî mücadelede sahsi hirs degil, millî ideal, millî onur asil etken olmustur. "
(1925)
" Milletin varligini devam ettirmek için fertleri arasinda düsündügü müsterek bag, asirlardan beri gelen sekil ve mahiyetini degistirmis, yani millet, dini ve
mezhebî baglar yerine, Türk milliyeti bagi ile fertlerini toplamistir. "
1925, Ankara Hukuk Mektebini Açarken.
" Biz dogrudan dogruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz. Cumhuriyetimizin dayanagi Türk toplulugudur. Bu toplulugun fertleri ne kadar Türk kültürüyle
dolu olursa o topluluga dayanan cumhuriyet de kuvvetli olur. "
26.04.1926, Türk Ocaklari Delegelerine.

" Milli ülküye tam bir iman ve onun gereklerini tereddütsüz yerine getirmenin neticesi elbette basaridir. "
(1931)

" Seneler geçtikçe, millî ideal verimleri, güvenle çalismada, ilerleme hevesinde, millî birlik ve millî irade seklinde, daha iyi gözlere çarpmaktadir. Bu, bizim için
çok önemlidir ; çünkü biz, esasen millî varligimizin temelini, millî suurda ve millî birlikte görmekteyiz. "

(1936)


MIMBER
" Mimberler halkin dimaglari, vicdanlari için bir feyiz kaynagi, bir nur kaynagi olmustur. "
7.02.1923, Balikesir'de Halka Konusma.

MISAFIR
" Bizzat Anadolu içerlerinde yaptigim seyahatlerimde gördüm ki, biz Türkler misafirlerimizi agirlama ve ikram için onlara verdikleri ziyafetlerde çok
miktarda yemek yapiyoruz. Bu iktisada aykiri oldugu gibi, takdir buyurunuz ki sihhate de zararlidir. Milletimizin misafirperverlikteki bu ananesini makul bir
sinira çekmeyi hepimiz görev saymaliyiz. "
3.10.1925, Bursa'da 3. Bir Konusma.

MISAK-I MILLI

" Misak-i Millî, baris yapmak için makul ve asgarî kosullarimizi içeren bir programdir. Barisa ulasmak için biraraya getirecegimiz esaslari içine alir"
Ocak 1922, Vakit Basyazari Ahmet Emin'e Verdigi Mülâkat.

" Baristan sonraki çalismada basarili olabilmek milletin istiklalinin korunmus olmasina baglidir Misak-i Millî'nin hedefi, onu temindir. "
Ocak 1922, Vakit Basyazari Ahmet Emin'e Verdigi Mülâkat.
" Misak-i Millî dairesinde varligini temin ettikten sonra gürültü çikarip fesatçilik edecek ve araziyi genisletme fikrinde bulunacak adamlar ortaya çikmaz.
Bence buna imkân yoktur. "
Ocak 1922, Vakit Basyazari Ahmet Emin'e Verdigi Mülâkat.

MONDROS MÜTAREKESI
" Ahmet Izzet Pasa Hükümeti milliyetler esasina dayanan âdilâne bir barisa kavusmak emeliyle mütarekeye talip oldu. Istiklâl ugrunda namus ve
yigitlikle dögüsen milletimiz 30 Ekim 1918 tarihinde imza olunan mütarekename ile silahini birakti. "
24.04.1920, TBMM.
" Itilâf donanmalari Istanbul'a girdikten sonra mütarekenâme ahkami bir tarafa birakildi. Gün geçtikçe artan bir siddetle, saltanat haklari, hükümet haysiyeti,
millî izzetinefsimiz, saldirilara ugradi. Heyeti itilâfiyeden gördükleri tesvik ve fiilî himaye sayesinde Osmanli vatandasi gayrimüslim unsurlar her yerde
küstahane tecavüze basladilar. "
24.04.1920, TBMM.

MUHALEFET
" Bence muhalefet hürmete degerdir. Çünkü o da bir arastirma, bir görüs bileskesidir. Fakat edilecek itirazlar makul ve anlayisli ve mesru
sebeplere dayanmazsa muhalefet degersiz olur. "
24/25.10.1919, Amasya, Tasvir-i Efkâr muhabiri Rusen Esref ile Mülâkat.

MUSIKI (MÜZIK)
" Simdi karsida medenî dünyanin musikisi de isitildi. Bu ana kadar sark musikisi denilen terennümler karsisinda kansiz gibi görünen halk derhal harekete
ve faaliyete geçti. "
1928, Sarayburnu Parki.
-------------------------------------------------------------------
Bu kisim Bendeki Sayfada yok.....Ali Tuna...............
" Bir milletin yeni degisikliginde ölçü, musikide degisikligi alabilmeli, kavrayabilmesidir. Bugün dinletilmeye yeltenilen musiki, yüz agartacak degerde
olmaktan uzaktir. Bunu açikça bilmeliyiz. Millî ince duygulari, düsünceleri anlatan, yüksek deyisleri, söyleyisleri toplamak, onlari bir gün önce, genel son
musiki kurallarina göre islemek gerekir. Ancak bu sayede, Türk millî musikisi yükselebilir, evrensel musikide yerini alabilir. "
(1934)
" Millî musikimizi, modern teknik içinde yükseltme çalismalarina, bu yil daha çok emek verilecektir. "
(1935)
" Hayatta musiki lâzim degildir. Çünkü hayat musikidir. Musiki ile ilgisi olmayan mahlûkat insan degildir. Eger mevzubahis olan hayat insan hayati ise
musiki mutlaka vardir. Musikisiz hayat zaten mevcut olamaz. Musiki hayatin nesesi, ruhu, sevinci ve herseyidir. Yalniz musikinin uygun türü müteleadir. "
14.10.1925, Izmir Kiz Ögretmen Okulunda Bir Konusma.
---------------------------------------------------------------------------------------------

" Bugün dinletmege yeltenilen musiki yüz agartacak degerde olmaktan uzaktir. Bunu açikça bilmeliyiz. Ulusal; ince duygulari, düsüceleri anlatan; yüksek
deyisleri, söyleyisleri toplamak, onlari bir gün önce , genel son musiki kurallarina göre islemek gerektir. Ancak; bu düzeyde, Türk ulusal musikisi
yükselebilir, evrensel musikide yerini alabilir. "
01. 11. 1934, TBMM, 4. Dönem 4. Toplanma Yilini Açarken.
" Bizim hakiki musikimiz Anadolu halkinda isitilebilir. "
(1930)


MUSUL
« Musul vilâyeti, Türkiye Devletinin millî s?n?rlar? içindedir, buralar?n? anavatandan kopar?p s,una buna hediye etmek hakk? kimseye ait olmaz »
30.01.1923, I.zmir, I.zmir Bas?n Mensuplar?na Demeç.

MÜDAFAA
« Hatt? müdafaa yoktur, sath? müdafaa vard?r. Bu sat?h bütün vatand?r »
26 Ag(ustos 1921. Sakarya meydan savas,? Emrinden

 

N
NAMAZ
" Masum halka bes vakit namazdan baska geceleri de fazla namaz kilmayi vaaz etmek ve ögütlemek, belki ömründe hiç namaz kilmamis olan bir politikaci tarafindan vaki olursa, bu
hareketin hedefi anlasilmaz olur mu ? "
15/20.10.1927, Nutuk.

NAPOLYON
" Ben, Napolyon'u hiç sevmiyorum. Çükü Napolyon her seye kendi sahsini sokardi. Mücadelesi belli bir dava için degildi; kendi sahsi içindi. Iste bu bakimdan bu gibi adamlar için
kaçinilmasi imkansiz olan felâkete ugradi "
23.01.1923, Morning Post Yazari Grace Ellison'a Demeç.

" Napolyon, beni baska askerlerden baska alâkadar etmez. "
23.01.1923, Morning Post yazari Grce Ellison'a demeç.

" Napolyon esasli bir fikre dayanmadan ise baslamis ve kendine bir firsat yaratacagini zannetigi olaylarin gidisine uymustur. Onun bu sekilde hareketi, demokrasiciligin vücudunun
altmis senelik gecikmesine sebebiyet vermistir ; diyebiliriz "
30.11.1929, Vossishe Zeitung Muhabirine Demeç.

NEFER (ASKER)

" Kahraman Türk neferi Anadolu muharebelerinin manasini anlamis, yeni bir mefkûre ile muharebe etmistir. "
(1921)

" Memleketimiz su iki seyin memleketidir: biri çiftçi, digeri asker. Biz çok iyi çiftçi ve çok iyi asker yetistiren bir milletiz. Iyi çiftçi yetistirdik: çünkü topraklarimiz çoktur,
Iyi asker yetistirdik: çünkü o topraklara kasteden düsmanlar fazladir. O topraklari sürenler, o topraklari koruyan hep sizlersiniz "
18.03.1923, Tarsus'ta Çiftçilerle Konusma.
" En büyük askerlik budur: Çesitli ihtimalleri çok iyi hesap etmeli, en iyi görüneni süratle tatbik etmeli. "
(1924)
" Ben askerligin herseyden çok sanatkârligini severim. "
(1912)

NÜFUS KANUNU
" Büyük millet meclisinin tasvibine arzedilmis olan yeni Nüfus Kanununun kabul ve uygulanmasi nüfus islerinin daha modern ve muntazam bir sekilde yürütülmesini temine hizmet
edecektir. "
01.11.1938, TBMM, 5. Dönem 4. Toplanti Yilinin açilisinda Atatürk adina Basvekil Celal Bayar Tarafindan okunan söylev.

NÜFUS SAYIMI
(TAHRIR-I NÜFUS)
" Efendiler, nüfus meselesi bir memleketin en önemli hayati meselelerindendir. Idarî, askerî, malî ve iktisadi meselelerde memleket nüfusunun gerçek sayisini bilmek ne kadar gerekli
ise
her sene yapilacak istatistiklerle nüfusun artis veya azalis miktari anlasilmadan artis nedenlerinin devam ettirilmesi ve azalis nedenlerinin yok edilmesi için tedbir almanin mümkün
olmayacagi bellidir. Bundan dolayi yeniden nüfus sayimi yapilmasina pek acil ve kesin bir lüzum muhakkaktir."
01.03.1923, TBMM, 4. Toplanma Yilini Açarken.

O

OKUL (MEKTEP)
" Mektep sayesinde, Mektebin verecegi ilim ve fen sayesindedir ki, Türk milleti, Türk sanati, Türk ekonomisi, Türk siir ve edebiyati bütün güzelligi ile gelisir. "
27.10.1922, Bursa, Ögretmenlere.

" Mektep genç dimaglara, insanliga hürmeti, millet ve memlekete sevgiyi, serefi ve bagimsizligi ögretir Bagimsizlik tehlikeye düstügü zaman onu kurtarmak için izlenmesi
uygun olan en dogru yolu belletir Memleket ve milleti kurtarmaya çalisanlarin ayni zamanda mesleklerinde birer namuskâr ve birer âlim olmalari lâzimdir.
Bunu temin eden mekteptir. "
27.10.1922, Bursa, Ögretmenlere.

" Her fert dinini, diyanetini, imanini ögrenmek için bir yere muhtaçtir. Orasi da mekteptir. "
31.01.1923, Izmir'de Halk Ile Konusma.

" Okullar ögretim ve egitim kadar, okul disindaki neslin sürekli bir aydinlik demeti altinda tutulmasi gereklidir. "
07.07.1927, Dolmabahçe, Istanbul
Muallîmler Heyetine söylenmistir.

ORDU
(TÜRK ORDUSU)
" Dünyanin hiçbir ordusunda yüregi seninkinden daha temiz ve daha saglam bir askere rastgelinmemistir. "
(1921)

" Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin ordusu, istilalar yapmak veya saltanatlar yikmak veya saltanatlar kurmak için sunun bunun elinde ihtiras aleti olmaktan uzaktir"
18.04.1922, TBMM, Ordu Hakkinda.

" Türkiye Büyük Millet Meclisi ordularinin vazifesi, " Misak-i Millî " hükümlerini temin etmektir. "
2.09.1922, Izmir'de Ikdam Muhabiri Yakup Kadri'ye
Verilen Beyanat.
" Ordumuz, Türk topraklarinin ve Türkiye idealini tahakkuk ettirmek için sarf etmekte oldugumuz sistemli çalismalarin yenilmesi imkânsiz teminatidir. "
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma Yilini
Açarken.

" Ordumuz, Türk birliginin, Türk kudret ve kabiliyetinin, Türk vatanseverliginin çeliklemis bir ifadesidir. "
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma Yilini
Açarken.

" Büyük millî disiplin okulu olan ordunun; ekonomik, kültürel, sosyal savaslarimizda bize ayni zamanda en lüzumlu elemanlari da yetistiren büyük bir okul
haline getirilmesine, ayrica itina ve himmet edilecegine, süphem yoktur. "
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma Yilini
Açarken.
" Zaferleri ve mazisi insanlik tarihi ile baslayan, her zaman zaferle beraber medeniyet isiklarini tasiyan kahraman Türk ordusu !
Memleketini en buhranli ve müskül anlarda zulümden, felâket ve musibetlerden ve düsman istilâsindan nasil korumus ve kurtarmis isen Cumhuriyetin
bugünkü verimli devrinde de askerlik tekniginin bütün modern silah ve vasitalari ile donanmis oldugun halde vazifeni ayni baglilikla yapacagina hiç süphem yoktur "
9.10.1938, T.C. Ordularina Mesaj, Ankara
Hipodrumunda yapilan geçit resminden önce
Basbakan Celâl Bayar tarafindan okunmustur.

ORMAN
" Orman servetimizin korunmasi lüzumuna ayrica isaret etmek isterim. Ancak, bunda mühim olan, korunma esaslarini; memleketin türlü agaç ihtiyaçlarini
davamli olarak karsilamasi icabeden ormanlarimizi dengeli ve teknik bir sekilde isleterek istifade etmek esasiyle makul bir sekilde uzlastirmak mecburiyeti vardir "
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma Yilini
Açarken.

ORTA TAHSIL
" Bu ilk ve son iki tahsil kademesi arasinda orta tahsilin de gerekliligi tabiîdir. Orta tahsilin gayesi memleketin muhtaç oldugu muhtelif hizmet ve sanat
erbabini yetistirmek ve yüksek tahsile aday hazirlamaktir.
Orta tahsilde dahi terbiye ve talim usulünün pratik ve uygulamali olmasi esasina uymak sarttir. Kadinlarimizin da ayni tahsil derecelerinden geçerek
yetismelerine önem verilecektir. "
01.03.1922, TBMM, 3. Toplanma Yilini Açarken.

OSMANLI DEVLETI
" Osmanli devleti neyazikki ölmüstür. Babiâli hükûmeti neyazikki ölmüstür; afedersiniz, hata ettim! Neyazikki demiyecektim, iyiki ölmüstür. Çünkü
onlar ölmeseydi milleti öldüreceklerdi… "
31.01.1923, Izmir'de Halk ile Konusma.

OSMANLI TARIHI
" Osmanli tarihi bastan nihayetine kadar hakanlarin, padisahlarin, sahislarin, en nihayet zümrelerin hal ve hareketlerini kaydeden bir destandan baska bir sey degildir..."
17.02.1923, Izmir Iktisat Kongresinin Açis Söylevi.

Ö
ÖGRENCI
" Ögrenci her ne yasta ve sinifta olursa olsun, onlara gelecegin büyükleri gözüyle bakacak ve öyle davranacaksin. "
(1930)

ÖGRETMEN
" Dünyanin her tarafinda ögretmenler insan toplulugunun en fedakar ve saygideger unsurlaridir. "
01. 03. 1923.
" Yeni kusak, en büyük cumhuriyetçilik dersini bugünkü ögretmenler toplulugundan ve onlarin yetistirecekleri ögretmenlerden alacaktir. "
(1924)

" Ögretmenler!... Cumhuriyet, fikren, ilmen, fennen, bedenen kuvvetli ve yüksek seciyeli muhafizlar ister. Yeni nesli bu nitelik ve kabiliyette yetistirmek
sizin elinizdedir. "
25.08.1924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.
" Ögretmenler; Yeni nesli, Cumhuriyetin fedakâr ögretmen ve egitimcilerini, sizler yetistireceksiniz ve yeni nesil, sizin eseriniz olacaktir "
25.08.1924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.
" Ögretmenler! Erkek ve kiz çocuklarimizin, ayni suretle bütün tahsil derecelerindeki talim ve terbiyelerinin pratik olmasi mühimdir. Memleket evlâdi, her
ögrenim asamasinda ekonomik hayatta verimli, etkili ve basarili olacak surette donatilmalidir."
25.08.1924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.
" Cumhuriyet sizden "fikri hür, vicdani hür, irfani hür" nesiller ister. "
25.081924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.

" Sizin basariniz, Cumhuriyetin basarisi olacaktir "
25.08.1924, Muallimler Birligi Kongresi Üyelerine.
" Milletleri kurtaranlar yalniz ve ancak ögretmenlerdir. Ögretmenden, egiticiden mahrum bir millet henüz millet namini almak yetenegini elde edememistir.
Ona alâlâde bir kütle denir, millet denmez"
14.10.1925, Izmir Erkek Ögretmen Okulunda.
" Ögretmenler her firsattan istifade ederek halka kosmali, halk ile beraber olmali ve halk, ögretmenin çocuga yalniz alfabe okutur bir varliktan ibaret olmayacagini anlamalidir. "
07.071927, Dolmabahçe Sarayi, Ist.Muallimler Heyetine Demeç.


PANISLAMIZM
" Efendiler, Panislâmizmi ben söyle anliyorum: Bizim milletimiz ve onu temsil eden hükümetimiz tabii olarak dünya yüzünde mevcut bütün dindaslarimizin
mesut ve müreffeh olmasini isteriz. Dindaslarimizin degisik çevrelerde vücuda getirmis olduklari toplumlarin bagimsiz olarak yasamalarini isteriz. Bununla
yüksek bir zevk ve mutluluk duyariz. Bütün Müslümanlarin, Islam dünyasinin refah ve mutlulugu kendi refah ve mutlulugumuz gibi kiymetlidir! Ve bununla
çok ilgiliyiz. Ve bütün onlarin dahi ayni sekilde bizim mutlulugumuzla ilgili olduklarina sahidiz. Ve bu her gün meydandadir. Fakat Efendiler ! Bu toplumlarin
büyük bir imparatorluk halinde bir noktadan sevk ve idaresini düsünmek istiyorsak bu bir hayaldir ! Ilme, mantiga, fenne aykiri bir seydir !"
01.12.1921, TBMM.

--------------------------------------------------------------------------------------------
Asagidaki kisimlar bendeki sayfalarda yok....
--------------------------------------------------------------------------------------------
" Panislamizm, panturanizm siyasetinin basari kazandigina ve dünyayi uygulama alani yapabildigine tarihte rastlanmamaktadir. Irk farki gözetmeksizin
bütün insanligi kapsayan cihangirane devlet olusturulmasi hirslarinin sonuçlari da, tarihte kaydedilmistir. Istilaci olmak hevesleri, konumuzun disindadir.
Insanlara her türlü özel duygularini ve baglantilarini unutturup onlari, kardeslik ve tam esitlik çerçevesinde birlestirerek, insanci bir devlet kurmak teorisi
de, kendine özgü kosullara sahiptir. "
15/20.10.1927, Nutuk - Söylev, c. II. s. 587.

PARA
" Millî paramizin fiilen müstakar olan kiymeti muhafaza olunacaktir. "
01.11.1936, TBMM, 5. Dönem 2. Toplanma Yilini
Açarken.
------------------------------------------------------------------------------------
" Samimi bir bütçeye ve hakiki bir ödeme dengesine dayanan paramizin fiilî istikrar vaziyetini kesin surette muhafaza edecegiz.
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 2. Toplanma Yilini
Açarken

PEYGAMBER
" Allah, Hazreti Âdem Aleyhisselâmdan itibaren bilinen ve bilinmeyen sayilamayacak kadar çok nebiler, peygamberler ve resuller göndermistir.
Fakat Peygamberimiz vasitasiyle en son dini ve medeni hakikatleri verdikten sonra artik insanlikla araci kullanarak temasta bulunmaga lüzum görmemistir"
01.11.1922, TBMM.
" Peygamberimiz efendimiz hazretleri, cenabi hak tarafindan insanlara dini hakikatleri teblige memur ve resul olmustur"
07.02.1923, Balikesir'de Halka Konusma.

" O, Allah'in birinci ve en büyük kuludur. Onun izinde bugün milyonlarca insan yürüyor. Benim, senin adin silinir, fakat sonuca kadar o, ölümsüzdür. "
(1926)

POLIS
" Herkesin polisi kendi vicdanidir, fakat polis vicdani olmayanlarin karsisindadir. "
(1929)
" Polis asker kadar disiplinli, hukukçu kadar hukuk adami, bir anne kadar sefkatli olmalidir. "
(1934)
Polis, kanun adamidir. Ona her zaman saygi göstermeli ve itaat edilmelidir. "
(1937)

R
RADYO
" Ulusal kültür için pek lüzumlu oldugu gibi, arsiulusal ilgiler bakimindan da yüksek degeri belli olan radyo isine önem vermeniz çok yerinde olur. "
01.11.1935, TBMM, 5. Dönem 1. Toplanma Yilini
Açarken

RUM PATRIKHANESI
" Lâkin bir fesat ve hiyanet ocagi bulunan memlekette nifak tohumlari ve uyusmazlik saçan, hiristiyan hemsehrilerimizin huzur ve refahi için de ugursuzluk
ve felaket nedeni olan Rum Patrikhanesini artik topraklarimiz üzerinde birakamayiz. Bu tehlikeli teskilâti memleketimizde muhafazaya bizi mecbur etmek
için ne gibi vesile ve sebepler gösterilebilir? "
25.12.1922, Le Journal Muhabiri Paul Herriot'ya
Verilen Beyanat.

RUS IHTILÂLI
" Harb-i Umuminin son senelerinde Rusya dahilinde infilâk eden inkilâp, insanlarin çogunlugunu teskil eden fakir halk içinde, bilhassa bu halkin en çok
sikinti, eziyet ve istiraba ugramis olan isçi sinifi içinde, eskiden beri mevcut olan sosyalistligin gerçek maksadini ve gayelerini ilân etti"
14.08.1920, TBMM.

S

SADABAT PAKTI
" Cumhuriyet Hükümetinin, doguda takip edegelmekte bulundugu dostluk ve yakinlik siyaseti, yeni bir kuvvetli adim atti. Sadabat'ta dostlarimiz Afganistan,
Irak ve Iran ile imza etmis oldugumuz dörtlü antlasma, büyük bir memnuniyetle kayda deger baris eserlerinden biridir. Bu antlasmanin etrafinda toplanan devletlerin , ayni gayeyi takip
eden ve baris içinde gelismeyi samimiyetle isteyen hükümetleri arasinda, is birliginin gelecekte de hayirli neticeler vereceginden
emin bulunmaktayiz. "
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma
Yilini Açarken.

SAGLIK
" Ulusun, ulus gençlerinin, çocuklarin sagliklari, saglamliklari, gürbüzlükleri; üzerine düstügümüz çok gerekli bir dirlik isidir "
01.11.1934, TBMM, 4. Dönem 4. Toplanma
Yilini Açarken.

SANAT
" Sanatsiz kalan bir milletin hayat damarlarindan biri kopmus olur. "
16.03.1923, Adana Esnaflariyle Konusma.
" Bir milleti yasatmak için birtakim temeller lâzimdir ve bilirsiniz ki, bu temellerin en mühimlerinden biri sanattir "
16.03.1923, Adana Esnaflariyle Konusma.
" Bir millet sanata önem vermedikçe büyük bir felakete mahkûmdur "
16.03.1923, Adana Esnaflariyle Konusma.

SANATKÂR
" Iste sanatkâr da, toplumda uzun çalisma ve çabalardan sonra alninda isigi ilk hisseden insandir. "
(1932)

" Sanatin en basiti, en sereflisidir. Kunduraci, terzi, marangoz, saraç, demirci, nalbant, sosyal hayatimizda, askerî hayatimizda , hürmet ve haysiyet mevkiine en layik sanatkârlardir. "
03.04.1922, Konya, Askeri Nalbant Okulunda.

" Yalniz sunu söyliyeyim ki, milletlere ferden sanatkâr yetistirmek yeterli degildir. Insanlar ferdi olarak çalisirlarsa basarili olamazlar.

Ilk hakikat olarak anlariz ki, herhangi sanatta güvenle ilerleme arzu edilirse ayni meslek ve sanatta bulunan insanlarin dayanismali bir sekil altina girmesi gereklidir "
16.03.1923, Adana Esnaflariyle Konusma.
" Bir millet sanattan ve sanatkârdan mahrumsa tam bir hayata sahip olamaz. Böyle bir millet bir ayagi topal, bir kolu çolak, sakat ve hasta bir kimse gibidir "
16.03.1923, Adana Esnaflariyle Konusma.
" Efendiler. Hepiniz mebus olabilirsiniz… vekil olabilirsiniz hatta cumhurbaskani olabilirsiniz; fakat sanatkâr olamazsiniz. Hayatlarini büyük bir sanata vakfeden çocuklari sevelim. "
1927, Çankaya Köskünde, Sehir Tiyatrosu
sanatkârlarinin da çagirildiklari ziyafette.

SANAYI
" Endüstrilesmek, en büyük millî davalarimiz arasinda yer almaktadir. "
Besinci Dönem, Üçüncü Toplanma Yilini Açarken. 01. 11. 1937.

SERVET
" Servetin mesru yolu, bilgiyle ve fedakârlikla çalismak ve tasarruf etmektir. "
(1930)

SEVR ANTLASMASI
" Siyasî, adlî, iktisadî ve malî bagimsizligimizi imhaya ve sonuç olarak yasama hakkimizi inkâr ve ortadan kaldirmaya yönelik olan Sevr Antlasmasi bizce mevcut degildir"
17.01.1921, United Telgraph Muhabirine Demeç.

SINEMA
" Sinema öyle bir kesiftir ki, gün geçecek barutun, elektrigin ve kitaplarin kesfinden çok dünya medeniyetinin veçhesini degistirecegi görülecektir.
Sinema, dünyanin en uzak uçlarinda oturan insanlarin birbirlerini tanimalari, sevmelerini temin edecektir. Sinema, insanlar arasindaki görüs, görünüs
farklarini silecek, insanlik idealinin tahakkukuna en büyük yardimi yapacaktir. Sinemaya lâyik oldugu önemi vermeliyiz. "
(1930)

SIYASI HAYAT
" Memnuniyetle görüyorum ki, laik cumhuriyet esasinda beraberiz. Zaten benim siyasi hayatta bir tarafli olarak daima aradigim ve arayacagim temel budur. "
12.08.1930

SIYASI PARTI
" Millî egemenlik esasina dayanan ve özellikle Cumhuriyet idaresine sahip bulunan memleketlerde siyasi partilerin varligi tabiîdir. Türkiye Cumhuriyetinde de, birbirini denetleyen
partilerin dogacagina süphe yoktur"
11.12.1924, Times 'in Istanbul Muhabirinin Yazili Sorularina Cevap.

SOFRA SANATI
" Efendiler ! Sofra tertibi, sofra hizmeti gerçekten önemlidir. En önemli ihtiyaçlarimizdandir. Bunun için esas metrdoteller ve garsonlardir. Üzülerek
söylüyorum ki, memleketimizde bu nevi sanaatkârlar ihtiyaç ile uygun tarz ve miktarda yetistirilmemistir. Evlerimizde, lokantalarda, otellerde bu hususu
medenî insanlara yakisacak surette yapmaya mecburuz "
03.10.1925, Bursa'da Üçüncü Bir Konusma.

SPOR
" Biz henüz Avrupa derecesine gelmedik. Sporda tek ve açik bir gaye gözetmek lâzimdir. Sporu ya propaganda için yapacagiz, yahut da bedenî olgunlasmamizi temin için yapacagiz.
"
16.08.1923, Ankara Türkocagi Toplantisinda Ali
Sami(Yen) Beyin verdigi bilgi üzerine.
" Efendiler; dünyada spor hayati, spor çevresi çok önemlidir. Bunu siz uzmanlara açiklamaya gerek görmüyorum. Bu kadar önemli olan spor hayati, bizim
için daha önemlidir. Çünkü irk meselesidir. Irkin düzelmesi ve gelismesi meselesidir. Ayiklanmasi meselesidir ve hattâ biraz medeniyet meselesidir "
30.09.1926, Çankaya Cumhurbaskanligi Köskü Türkiye Idman Cemiyetleri Ittifaki Kongresi adina gelen heyet'e konusmasi.

" Türk sporculugu uluslararasi alanda lâyik oldugu yerini kazanacaktir O zaman Türk sporculugu, memleket ve millet hayatinda etkili oldugu kadar biraz
da medeni ve belki de benim tahminimden fazla bir medeniyet belirtisi olacaktir. "
30.09.1926, Çankaya Cumhurbaskanligi Köskü Türkiye Idman Cemiyetleri Ittifaki Kongresi adina gelen heyet'e konusmasi.

SPORCU
" Ben sporcunun zeki, çevik ve ayni zamanda ahlâklisini severim. "
(1937)

STALIN
" Geçecek yüz yil zarfinda bütün diger diktatörlerin nami sani söndügü zaman, tarih, Stalin'i Yirminci Asir Avrupasinda ve milletlerarasi sahada ve
muasirlari içinde en mühim bir devlet adami olarak seçecektir. "
Ekim 1937, Ernest Jackh'a söylenmistir.

SULTANLIK
" Sultanlarin bogduklari zann olunan millet ruhu, saltanat taç ve tahti parçalanarak canlandirildi "
05.02.1924, Izmir'de Gazetecilerle Konusma.
" ...Sultanlik korku ve tehdide dayanan bir idaredir... Sultanlik korkuya ve tehdide dayandigi için korkak, asagilanan, sefil, rezil insanlar yetistirir... "
14.10.1925, Izmir Kiz Ögretmen Okulunda Bir Konusma.

S SANAYI
" Endüstrilesmek, en büyük millî davalarimiz arasinda yer almaktadir. "
Besinci Dönem, Üçüncü Toplanma Yilini Açarken. 01. 11. 1937.

SERVET
" Servetin mesru yolu, bilgiyle ve fedakârlikla çalismak ve tasarruf etmektir. "
(1930)

SEVR ANTLASMASI
" Siyasî, adlî, iktisadî ve malî bagimsizligimizi imhaya ve sonuç olarak yasama hakkimizi inkâr ve ortadan kaldirmaya yönelik olan Sevr Antlasmasi bizce mevcut degildir"
17.01.1921, United Telgraph Muhabirine Demeç.

SINEMA
" Sinema öyle bir kesiftir ki, gün geçecek barutun, elektrigin ve kitaplarin kesfinden çok dünya medeniyetinin veçhesini degistirecegi görülecektir.
Sinema, dünyanin en uzak uçlarinda oturan insanlarin birbirlerini tanimalari, sevmelerini temin edecektir. Sinema, insanlar arasindaki görüs, görünüs
farklarini silecek, insanlik idealinin tahakkukuna en büyük yardimi yapacaktir. Sinemaya lâyik oldugu önemi vermeliyiz. "
(1930)

SIYASI HAYAT
" Memnuniyetle görüyorum ki, laik cumhuriyet esasinda beraberiz. Zaten benim siyasi hayatta bir tarafli olarak daima aradigim ve arayacagim temel budur. "
12.08.1930

SIYASI PARTI
" Millî egemenlik esasina dayanan ve özellikle Cumhuriyet idaresine sahip bulunan memleketlerde siyasi partilerin varligi tabiîdir. Türkiye Cumhuriyetinde de,
birbirini denetleyen partilerin dogacagina süphe yoktur"
11.12.1924, Times 'in Istanbul Muhabirinin Yazili Sorularina Cevap.

SOFRA SANATI
" Efendiler ! Sofra tertibi, sofra hizmeti gerçekten önemlidir. En önemli ihtiyaçlarimizdandir. Bunun için esas metrdoteller ve garsonlardir. Üzülerek
söylüyorum ki, memleketimizde bu nevi sanaatkârlar ihtiyaç ile uygun tarz ve miktarda yetistirilmemistir. Evlerimizde, lokantalarda, otellerde bu hususu
medenî insanlara yakisacak surette yapmaya mecburuz"
03.10.1925, Bursa'da Üçüncü Bir Konusma.

SPOR
" Biz henüz Avrupa derecesine gelmedik. Sporda tek ve açik bir gaye gözetmek lâzimdir. Sporu ya propaganda için yapacagiz, yahut da bedenî olgunlasmamizi temin için yapacagiz.
"
16.08.1923, Ankara Türkocagi Toplantisinda Ali
Sami(Yen) Beyin verdigi bilgi üzerine.
" Efendiler; dünyada spor hayati, spor çevresi çok önemlidir. Bunu siz uzmanlara açiklamaya gerek görmüyorum. Bu kadar önemli olan spor hayati, bizim
için daha önemlidir. Çünkü irk meselesidir. Irkin düzelmesi ve gelismesi meselesidir. Ayiklanmasi meselesidir ve hattâ biraz medeniyet meselesidir"
30.09.1926, Çankaya Cumhurbaskanligi Köskü Türkiye Idman Cemiyetleri Ittifaki Kongresi adina gelen heyet'e konusmasi.

" Türk sporculugu uluslararasi alanda lâyik oldugu yerini kazanacaktir O zaman Türk sporculugu, memleket ve millet hayatinda etkili oldugu kadar biraz
da medeni ve belki de benim tahminimden fazla bir medeniyet belirtisi olacaktir. "
30.09.1926, Çankaya Cumhurbaskanligi Köskü Türkiye Idman Cemiyetleri Ittifaki Kongresi adina gelen heyet'e konusmasi.

SPORCU
" Ben sporcunun zeki, çevik ve ayni zamanda ahlâklisini severim. "
(1937)

STALIN
" Geçecek yüz yil zarfinda bütün diger diktatörlerin nami sani söndügü zaman, tarih, Stalin'i Yirminci Asir Avrupasinda ve milletlerarasi sahada ve muasirlari
içinde en mühim bir devlet adami olarak seçecektir. "
Ekim 1937, Ernest Jackh'a söylenmistir.

SULTANLIK
" Sultanlarin bogduklari zann olunan millet ruhu, saltanat taç ve tahti parçalanarak canlandirildi "
05.02.1924, Izmir'de Gazetecilerle Konusma.
" ...Sultanlik korku ve tehdide dayanan bir idaredir... Sultanlik korkuya ve tehdide dayandigi için korkak, asagilanan, sefil, rezil insanlar yetistirir... "
14.10.1925, Izmir Kiz Ögretmen Okulunda Bir Konusma.

SAPKA
" Güzel bir baslik olan sapkadan pek az bir zamanda dervisler, mürit ve hocalar da memnun kalacaklardir. Uyanik ve zeki insanlar medeni olmayan bir
giysi altinda kisisel ve bilgisel degerlerini ve ilmiyelerini kaybetmektedirler. Bundan dolayi serefli yerlerini korumak için medeni bir kiliga bürünmek lazimdir"
23.09.1925, Bursa Türk Ocaginda Bir Konusma.
" Hanimlar da erkeler gibi sapka giymelidirler. Baska türlü hareket etmemize imkan yoktur"
23.09.1925, Bursa Türk Ocaginda Bir Konusma.
" Bu basligin ismine sapka denir. Redingot gibi, bonjur gibi, smokin gibi, frak gibi Iste sapkamiz diyenler vardir. Onlara diyelim ki çok gafilsiniz ve
çok cahilsiniz. Ve onlara sormak isterim:
Yunan basligi olan fesi giymek uygun olur da sapkayi giymek neden olmaz? "
28.08.1925, Inebolu'da Bir Konusma.

SEHIRCILIK
" Sehir islerimizin idaresini düzeltip nizama koyacak kanun tasarisi bu sene takdim olunacaktir"
01.11.1928, TBMM, 3. Dönem 2. Toplanma Yilini
Açarken.
" Sehircilik islerinde de, teknik ve plânli esaslar dâhilinde çalismak lâzimdir. Bunun için belediyelerimizi türeli bir surette aydinlatmak, klavuzlamak
isiyle ugrasacak, merkezde, bir teknik büro kurulmasini tavsiye ederim. "
01.11.1937, TBMM, 5. Dönem 3. Toplanma Yilini
Açarken.

SEREF
" Yalniz sunu bir hakikat olarak biliniz ki, seref hiç bir zaman bir adamin degil, bütün milletindir. Eger yapilan isler önemliyse, gösterilen zaferler
açiksa, inkilâplar dikkat çekiciyse her fert kendini tebrik etmelidir. Çünkü böyle büyük isleri ancak çok kabiliyetli olan büyük milletler yapabilir ve bu milletin
her ferdi böyle en kabiliyetli ve büyük bir millete mensup oldugunu düsünerek kendini tebrik etsin. "
16.03.1923, Adana Çiftçileriyle Konusma.

 

TAARRUZ
" Yarim hazirlikla, yarim tedbirle yapilacak taarruz, hiç taarruz etmemekten daha fenadir. "
(1922)
" Kesin sonuç her zaman taarruzla alinir. "
(1924)

TABIAT
" Türk yalniz tabiati kutsal bilir. "
30.11.1929, Vossische Zeitung Muhabirine Demeç
" Tabiata egemen olmasini bilmeyen yaratiklar, varliklarini koruyamamislardir. Tabiat onlari, kendi unsurlari içinde ezmekten, bogmaktan, yoketmekten
ve ettirmekten çekinmemistir.
Türk, bu büyük hakikati, üzelden tanimak kapasitesini göstererek kapsal bir dölenle, topragi ve onun türlü ürünlerini insanliga verimli kilmis; okan
denizlerde gögüslenmedik dalgalar birakmayarak, insanliga refah ve kültür yollari açmistir "
03.05.1935, Havacilik hakkinda Konusma.

TALIH
" Talihin asli, tatbiki mümkün olan meselelerde düsündükten ve dikkatle inceledikten sonra ise baslamaktir"
30.11.1929, Vossische Zeitung Muhabirine Demeç.

TAPU DAIRESI
" Bu önemli istir. Kanun böyle emrediyorsa, yaptigi isin güven duygusuna muhtaç bir vatandas gibi ben de tapu dairesine gidebilirim. "
11 Mayis 1938.

TARIM
" Millî ekonominin temeli tarimdir. "
(1937)

TARIH
" Tarih ne güzel aynadir. Insanlar, özellikle ahlâkla gelismemis kavimler, en büyük kutsal kavramlar karsisinda bile hasis duygulara tâbi olmaktan nefislerini
men edemiyor. Tarihin sinesine geçen büyük hâdiselerde bu hadiseler içinde uygulayici ve etkili olanlarin hâl hareket ve muameleleri onlarin ahlâk seviyelerini
ne açik gösterir. "
(1915)
" Tarih: Bir milletin kanini, hakkini, varligini hiç bir zaman inkâr edemez. "
(1919)

" Tarih yapan akil, mantik, muhakeme degil, belki bunlardan çok hissiyattir. "
15.03.1923, Adana'da Halkla Konusma.
" Efendiler, tarih, milletlerin yükselme ve gerileme sebeplerini ararken bir çok siyasi, askerî, sosyal sebepler bulmakta ve saymaktadir"
17.11.1923, Izmir Iktisat Kongresini Açis Söylevi.
" Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadik kalmazsa, degismeyen hakikat insani sasirtacak bir nitelik alir. "
(1931)
" Bir eser meydana getirerek, ertesi gün pisman olmaktansa, hiçbir eser meydana getirememek güçsüzlügünü itiraf etmek daha iyidir. "
(1931)

" Tarih; hayal mahsulü olamaz. Tarih yazarken gerçek olaylari bulmaya çalismaliyiz. Eger bunlari bulamazsak meçhuliyeti ve bu noktadan cehlimizi itiraf etmekten çekinmeyelim. "
10 Kasim 1935, Ulus.

TARIKATLAR
" Mevcut tarikatlarin gayesi kendilerine tâbi olan kimseleri dünyevi ve manevi olan hayatta saadete eristirmekten baska ne olabilir? Efendiler ve ey millet,
iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti seyhler, dervisler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En dogru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatidir. Medeniyetin emir
ve talep ettigini yapmak insan olmak için kâfidir. "
30. 08. 1925, Kastamonu'da Ikinci bir Konusma.

TAYYARECI (PILOT)
" Tayyareciler, sunu unutmayiniz ki, yarinin en büyük tehlikeleri semalardan gelecektir. Bu sebeple sizler anî gelebilecek tehlikelere karsi koymak için daîma hazir bulunmaya
ve o sekilde yetismeye gayret edeceksiniz. "
(1933)

TEKKELER
" Tekkeler mutlaka kapatilmalidir. Türkiye Cumhuriyeti her subede dogru yolu gösterecek kudrete sahiptir. Hiçbirimiz tekkelerin uyarilarina muhtaç degiliz.
Biz, medeniyetten, ilim ve fenden kuvvet aliyoruz ve ona göre yürüyoruz. Baska bir sey tanimayiz. Tekkelerin gayesi halki deli (meczup) ve aptal
yapmaktir. Halbuki halk deli (mezcup) ve aptal olmamaya karar vermistir. Bunlar basit bir is gibi görünür, fakat önemi vardir. "
31.08.1925, Çankiri, Anadolu Ajansi.

TELEFON
" Telefon sebekesi memleket içinde, bir program dahilinde genislemektedir. Bu faaliyeti takdir ve tesvik etmek isterim "
01.11.1936, TBMM, 5. Dönem 2. Toplanma Yilini
Açarken.

TELGRAF
" Telgrafçilik biliminin ögretilmesi maksadiyle gerekli egitim araçlarindan faydalanilarak yüksek telgraf okulu kurulacak ve uygun vilayetlerde
basmüdüriyetler makamlarinda dersaneler açilacaktir "
01.03.1923, TBMM, 4. Toplanma Yilini Açarken.

TERBIYE
" Terbiyedir (egitim) ki bir milleti ya hür, müstakil, sanli, yüksek bir toplum halinde yasatir ; ya da bir milleti esaret ve safalete terkeder... Efendiler ;
terbiye (egitim) kelimesi yalniz olarak kullanildigi zaman herkes kendince istedigi bir anlama çeker. Ayrintilara girisilirse terbiyenin (egitimin) hedefleri,
maksatlari çesitlenir. Meselâ dinî terbiye (egitim), millî terbiye (egitim), uluslararasi terbiye (egitim)….Bütün bu terbiyelerin (egitimlerin) hedef ve gayeleri baska baskadir. "
22.09.1924, Samsun Ögretmenleriyle Konusma.


TESETTÜR
" Din icabi olan tesettür, kisaca ifade etmek lâzim gelirse, denebilir ki kadinlari sikintiya sokmycak ve adaba aykiri olmiyacak basit sekilde olmalidir.
Tesettür, kadini hayatindan, mevcudiyetinden soyutlayacak bir sekilde olmamalidir"
31.01.1923, Izmir, Halk Ile Konusma.
" Dinimizin tavsiye ettigi tesettür hem hayata hem fazilete uygundur. Kadinlarimiz seriatin tavsiyesi, dinin emri mucibinde tesettür etselerdi ne o kadar kapanacaklar, ne o kadar
açilacaklardi.
Tesettürüser'î, kadinlar için mucibi muskilât olmayacak, kadinlarin hayati içtimaiye de, hayati iktisadiyede, hayati maisette ve hayati ilimde erkekterle
tesriki faaliyet etmesine mâni bulunmiyacak bir sekli basittedir. Bu sekli basit heyeti içtimaiyemizin ahlâk ve adabina mugayir degildir. "
21.03.1923, Konya Kadinlari Ile Konusma.

TESKILAT-I ESASIYE
KANUNU
" Teskilati Esasiye Kanunu da Osmanli Imparatorlugu'nun, Osmanli devletinin öldügünü idrak ve ifade ve onun yerine yeni Türkiye Devleti'nin geçtigini
ilân eyleyen bir kanundur ve bu devletin hayatinin da kayitsiz sartsiz hâkimiyetin milletin üzerinde olmasiyla mümkün olacagini ifade eden bir kanundur"
17.02.1923, Izmir Iktisat Kongresini Açis Söylevi.

TICARET
" Sizin için zafer ve ilerleme sahasi iktisadiyatta ve ticarettedir. Bunu takdir ediyorsaniz, çok çalismaya mecbursunuz. Aksi takdirde memleketin gerçek
sahibi oldugunuzu söyleseniz bile, kimseyi inandiramazsiniz"
17.03.1923, Mersin'de Bir Konusma.

" Ticaret için iki sey lazimdir. Biri, disariya çikarilacak ürünlere yer temin etmektir. Bu olmazsa ticaret yoktur. Bunlari disariya sevkedebilmek için seri ve
emin vasitalara muhtaciz. Dolayisiyla bütün kuvvetimizle bir an evvel otomobiller, soseler ve tren yollari yapmaya mecburuz. Ikinci darak ticarette
düsünecegimiz ikinci is, ihracaat ve ithalâtimiza araci vazifesini gören ticareti, yabanci tüccarlarin elinden kurtarmaktir"
20.03.1923, Konya Esnaf ve Tüccalariyle Konusma.
" Dis ticaret politikamizin özelligi sudur : Iç ve dis durumun gereklerini daima karsilamak suretiyle seyirlerine uyum saglamak. Iç ticarete gelince, bunda en
önde gördügümüz esas, teskilâtlandirma ve belirli tipler üzerinde isleme ve rasyonel çalismadir. "
01.11.1937, T.B.M.M., Besinci Dönem, Üçüncü
Toplanma Yilini Açarken.
" Dis ticarette takip ettigimiz ana prensip, ticaret dengemizin aktif karakterini korumaktir. Çünkü, Türkiye ödemeler dengesinin en mühim esasini, bu teskil eder. "
01.11.1937, T.B.M.M., 5. Dönen, 3 Toplanma Yilini Açarken

TIYATRO

" Tiyatro bir memleketin kültür seviyesinin aynasidir. "
(1932)


TOPRAK KANUNU

" Toprak Kanununun bir sonuca varmasini Kamutay'in yüksek himmetinden beklerim. Her Türk çifteçi ailesinin geçinecegi ve çalisacagi topraga sahip
olmasi, mutlaka lâzimdir. Vatanin saglam temeli ve imari bu esastadir. Bundan fazla olarak, büyük araziyi modern vasitalarla isletip vatana fazla ürün
temin edilmesini tesvik etmek isteriz. "
01.11.1936, T.B.M.M., Besinci Dönem, Ikinci Toplanma Yilini açarken.

TÜCCAR
" Tüccar, milletin emegi ve üretimi kiymetlendirilmek için eline ve zekâsina emniyet edilen ve bu emniyete liyâkat göstermesi gereken adamdir. "
01.11.1937, T.B.M.M., Besinci Dönem Üçüncü Toplanma Yilini Açarken

TÜRK
" Memleket sizindir, Türklerindir. Bu memleket tarihte Türkü, o halde Türktür ve ebediyen Türk olarak yasayacaktir. "
16.03.1923, Adana Esnaflariyla Konusma.

" Biz Türkler, bütün tarihimiz boyunca, hürriyet ve istiklâle sembol olmus bir milletiz. "
(1927)

" Bütün uygar eserleri, bütün dünyada ilk defa yapmis ve yasamis olan insanlar Türk irkindandir. "
(1930)
" Türklük, benim en derin güven kaynagim, en engin övünç dayanagim oldu. Kendimi hiçbir zaman Osmanliligin telkin ettigi baska uluslari öven ve Türklügü
asagi gören eksiklik duygusuna kaptirmadim. "
(1931)
" Ne Mutlu Türküm Diyene. "
29.10.1933, Onuncu Yil Nutku.

" Türk ! Övün, çalis, güven. "
(1934)
" Yüksel Türk Senin için yüksekligin siniri yoktur. "
(1935)

TÜRK ALFABESI
" Büyük Türk milleti cehaletten az emekle kisa yoldan ancak kendi güzel ve asîl diline kolay uyan böyle bir vasita ile siyrilabilir. Bu okuma yazma
anahtari ancak Lâtin esasindan alinan Türk alfabesidir. Basit bir tecrübe Lâtin esasindan Türk harflerinin, Türk diline ne kadar uygun oldugunu sehirde ve
köyde yasi ilerlemis Türk evlâtlarinin ne kadar kolay okuyup yazdiklarini günes gibi meydana çikarmistir. "
01.11.1928, T.B.M.M., 3. Dönem, 2.Toplanma Yilini
Açarken.


TÜRK ÇOCUGU
" Türk çocuklarinda kabiliyet her milletinkinden üstündür. "
(1924)
" Türk milletinin gelecegi, bugünkü evlâtlarinin dogru görüsü ve yikilmaz azmiyle büyük vz parlak olacaktir. "
(1925)
" Türk çocugu atalarini tanidikça daha büyük isler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktir. "
(1930)

TÜRK DEMOKRASISI
" Türk demokrasisi Fransa ihtilâlinin açtigi yolu takip etmis, ancak kendine has ayirici özellikle gelismistir. Zira her millet inkilâbini sosyal ortaminin baski
ve ihtiyacina tabi olan ve hal ve vaziyetine ve bu ihtilâl ve inkilâbin meydana gelis zamanina göre yapar… "
08.03.1928, Le Matin Muhabirine Demeç.

TÜRK DILI
" Dilin millî ve zengin olmasi millî duygunun gelismesinde baslica etkendir. Türk dili, dillerin en zenginlerindendir, yeter ki bu dil suurla islensin. "
(1930)
" Milliyetin çok belirgin niteliklerinde biri dildir. Türk milletindenim diyen insan herseyden önce ve mutlaka Türkçe konusmalidir. Türkçe konusmayan bir
insan Türk kültürüne, topluluguna bagliligini iddia ederse buna inanmak dogru olmaz. "
(1931)

" Dilimiz çok zengindir, güzeldir. Bunu ortaya çikaracaklar sizin gibi duygusu derin, yorulmaz Türk gençleridir. Türkçemizi günün en ileri bilgi dili yapmak
degerli arastirmacilariniz olan beklenir "
29.08.1922, Millî Türk Talebe Birligi Telgrafina
Cevabi.
" Türk dilinin, kendi benligine, aslindaki güzellik ve zenginligine kavusmasi için, bütün devlet teskilâtimizin, dikkatli, alâkali olmasini isteriz. "
01.11.1932, T.B.M.M., 4. Dönem, 2. Toplanma
Yilini Açarken.

TÜRK KADINI
" Türk kadini dünyanin en aydin en faziletli ve en agir kadini olmalidir. Agir siklette degil ; ahlâkta, fazilette agir, agirbasli bir kadin olmalidir. Türk
kadininin vazifesi, Türk'ü zihniyetiyle, kol gücüyle, azmiyle koruma ve müdafaaya gücü yeterli nesiller yetistirmektir. Milletin kaynagi, toplum hayatinin esasi
olan kadin, ancak faziletli olursa vazifesini yerine getirebilir. Herhalde kadin çok yüksek olmalidir... "

14.10.1925, Izmir Kiz Ögretmen Okulu'nda Bir Konusma

" Türk kadininin dünya kadinligina elini vererek dünyanin baris ve güveni için çalisacagina emin olabilirsiniz. "
(1935)

" Bizce Türkiye Cumhuriyeti anlaminca kadin, bütün Türk tarihinde oldugu gibi, bugün de en muhterem mevkide, her seyin üstünde yksek ve serefli bir varliktir. "
(1935)

TÜRK MILLETI
" Ben de bazi arkadaslarim gibi bati milletlerini, bütün dünyanin milleterini tanirim. Fransizlari tanirim. Almanlari, Ruslari ve bütün dünya milletlerini sahsen
tanirim ve bu tanismam da harp sahalarinda olmustur, ates altinda olmustur. Ölüm karsisinda olmustur. Yemin ederek size temin ederim ki, bizim
milletimizin manevî kuvveti bütün milletlerin manevî kuvvetinin üstündedir "
08.07.1920, T.B.M.M.

" Türk milleti daha dindar olmalidir, yani bütün sadeligi ile dindar olmalidir demek istiyorum. Dinime, bizzat hakikate nasil inaniyorsam, buna da öyle inaniyorum "
29.10.1923, Fransiz Muhabiri Maurico Pernot'ya
Demeç.
" Türk Milletinin istidadi ve kat'î karari medeniyet yolunda, durmadan, yilmadan ilerlemektir. "
(1924)

" Türk milletinin gelismesine asirlardan beri set çeken engelleri kaldirmak ve genel hayata çagdas medeniyetin kanunlarini ve vasitalarini vermek için
sarfettigimiz gayretlerin milletin genel kabulünü kazandigi muhakkaktir. "
(1926)

" Bütün insanliga ziraati, sanati ilk ögreten Türk milleti idi. Türk milletinin dünyaya egiticilik etmis olduguna artik hakiki alimlerin süphesi kalmamistir"
27.01.1931, Izmir'de Firka Kongresinde Konusma.

" Türk milletinin karakleri yüksektir. Türk milleti çaliskandir. Türk milleti zekidir. Çünkü, Türk milleti millî birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini
bilmistir. Ve çünkü, Türk milletinin yürümekte oldugu ilerleme ve medeniyet yolunda, elinde ve kafasinda tuttugu mesale müspet ilimdir"
29.10.1933, Ankara, Onuncu Yil Nutku.

TÜRK OCAKLARI

" Son seyahatimde ziyaret ettigim bütün ocaklarda beni çok memnun eden bir faaliyete, canliliga sahit oldum. Bilhassa Türk Ocaklarinin bulundugu
merkezlerde fadali bir takimhizmetlerle halk üzerinde çok uygun bir etki biraktigina sahit oldum. Simdi burada gördügüm gibi, milletin birçok güzide
aydinlari Türk Ocaklarinda toplanmistir "
18.12.1930, Istanbul'da Bir Konusma.

" Kurulus tarihinden beri ilmî sahada halkçilik ve milliyetçilik ilkelerini yaymaya ve genellestirmeye sadakatle ve imanla çalisan ve bu yolda
memnuniyeti gerektiren hizmetleri gelistirmis olan Türk Ocaklarinin, ayni esaslari siyasi ve tatbiki sahada tahakkuk eden firkamla bütün manasiyle yekvücut
olarak çalismadarini münasip gördüm"
25.03.1931, Hâkimiyet-i Milliye Muhabirine Demeç.

" Türk Ocaklari, Cumhuriyet Halk Firkasi'nin bir kültür subesidir. Firka, milleti terbiye edecek ; ilim, iktisat, siyaset ve güzel sanatlar gibi bütün kültür
sahalarinda vatandaslari yetistimek için önderlik edecektir. Ocaklilar, Cumhuriyet Halk Firkasi'nin programini vatandaslara izah etmekle asil vazifelerini
yapmis, ideallerine en büyük hizmeti gerçeklestirmis olurlar "
04.02.1931, Aydin Türk Ocaginda Bir Konusma.

TÜRK TARIH VE DIL KURUMU
" Bu iki ulusal kurumun, tarihimizin ve dilimizin, karanliklar içinde unutulmus derinliklerini, dünya kültüründeki analiklarini, reddolunmaz ilmi belgelerle
ortaya koydukça, yalniz Türk milleti için degil ve fakat bütün ilim âlemi için, dikkat ve intibahi çeken, kutsal bir vazife yapmakta olduklarini emniyetle söyleyebilirim"
01.11.1936, T.B.M.M., Besinci Dönem, Ikinci Toplanma
Yilini Açarken.

" Türk Tarih ve Dil Kurumlarinin, Türk millî varligini aydinlatan çok kiymetli ve önemli birer ilim kurumu mahiyetini aldigini görmek, hepimizi sevindinci bir hâdisedir. "
01.11.1937, T.B.M.M., Besinci Dönem, 3.Toplanma
Yilini Açarken.

TÜRK TAYYARE CEMIYETI
" Türk milletinin hava kuvvetlerimizin takviyesi lüzumunu idrak ve takdire deger fedakârliklari ortaya koymasi, siyasî ve medenî olgunlugunun en büyük
delilidir. Bu yolda rehberlik eden Tayyare Cemiyeti'nin çalismalarini takdir ederim"
08.06.1921, Anadolu Ajansi Muhabirine Demeç.
" Vatandaslarin kendi girisimleriyle kurduklari Tayyare Cemiyeti, az zamanda verdigi semerelerle genis bir rahatlama ümit ettirmektedir. "
01.11.1925, T.B.M.M., Ikinci Dönem Üçüncü Toplanma Yilini Açarken.

TÜRKIYE
" Türkiye Türklerindir ; iste milliyetperverlerin ilkesi budur. Biz, haklarimizi korumak için mücadeleye devam etmeye karar verdik. "
1921, Agustos, Associated Press Muhabirine Demeç.
" Büyük Millet Meclisi tarafindan idare edilmekte olan yeni Türkiye, Babiâlînin idaresi altindaki eski Osmanli Imparatorlugu degildir. Yeni Türkiye seref
ve haysiyetini, kudret ve kuvvetini bilen ve haklarini korumak için varligini tehlikeye atmaya da hazir ve amadedir. "
25.12.1922, Le Journal Muhabiri Paul Herriot'ya
Çankaya'da Verilen Beyanat.

" Yeni Türkiye yöneticileri uyusuk ve miskin degildir. Kendini bildigi kadar muhataplarini da bilir. Kendi yapacagini takdir ettigi kadar muhataplarinin da yapabilecegini degerlendirir. "
30.01.1923, Izmir, Izmir Basin Mensuplarina beyanat.

" Efendiler, asirlardan beri Türkiye'yi idare edenler çok sey düsünmüslerdir ; fakat yalniz birseyi düsünmemislerdir : Türkiye'yi. Bu düsüncesizlik yüzünden
Türk vataninin, Türk milletinin ugramis oldugu zararlari ancak bir tarzda telâfi edebiliriz : O da artik Türkiye'de Türkiye'den baska bir sey düsünmemek.
Ancak bu zihniyetle hareket ederek her türlü selâmet ve saadet hedeflerine ulasabiliriz. "
30.08.1924, Dumplupinar'da Konusma.

TÜRKIYE BÜYÜK MILLET MECLISI
" Yüce Meclisiniz ayni zamanda bir Kurucu Meclis yetkilerine sahiptir. Mevcut anayasayi kaldirir, yerine yenisini koyabilir. "
20.01.1921, T.B.M.M.
" Bu meclisin gayesi, millî sinirlar içinde millî kurtulusu saglamaktir. Türk ulusu bir bagimsiz varlik olarak haklarinin kabul edilmesinden baska bir sey istememektedir. "
Ocak 1921, Daily Epress Gazetesinin Sorusuna Cevap.

" Hakikatte hakim olan ve herseyi idare eden merci, Millet Meclisidir "
02.11.1922, Le Petit Parisien Muhabirine Demeç.

" Türkiye Devleti'nin yegane ve hakiki mümesili yalniz ve ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir. "
(1922)

" Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bütün programlarinin dayanagi su iki ilkedir : Tam bagimsizlik, kayitsiz ve sartsiz millî hakimiyet. Birinci ilkenin ifadesi,
Misak-i Millî'dir. Ikinci ve hayatî dan ilkenin beyani Anayasa Kanunudur "
16.01.1923, Istanbul Gazete Temsilcilerine.

" Türkiye Büyük Millet Meclisi ve onun en büyük hak ve vekalet yoluyla tayin ve tesis ettigi idare sekli zaman ile sinirli degildir ve olamaz. "
01.03.1923, T.B.M.M., 4.Toplanma Yilini Açarken.

" Yeni Türkiye devletini milletin vekillerinden olusan Türkiye Büyük Millet Meclisi idare eder"
07.02.1923, Balikesir'de Halka Konusma.

TÜRKIYE CUMHURIYETI

" Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktir ! "
29.10.1923, Cumhurbaskani seçildikten Sonra Meclise
Mesaji.
" Türkiye Cumhuriyeti yalniz iki seye güvenir. Biri millet karari digeri en elim ve en zor sartlar içinde dünyanin takdirine hakkiyla layik olma niteligi kazanan ordumuzun kahramanligi ; bu
iki seye güvenir "
22.02.1924,Izmir, Ordu Ileri Gelenleriyle Ikinci Konusma.
" Türkiye Cumhuriyeti halin bilincinden dogmus olduguna göre, ileriye ve yenilige uzun adimlarla yürümeye devam edecektir. "
(01.09.1925)

" Türk milletinin yapisina ve adetlerine en uygun idare, cumhuriyet idaresidir."
( 1924)
" Benim nâçiz vücüdum bir gün elbet toprak olacaktir, fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar yasayacaktir… "
19.06.1926, Anadolu Ajansina Demeç.

" Az zamanda çok ve büyük isler yaptik. Bu islerin en büyügü, temeli, Türk kahramanligi ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyetidir. "
29.10.1933, Onuncu Yil Nutku.

" Devleti ve hükûmeti kendi mali ve koruyucusu tanimak, bir millet için büyük nimet ve mazhariyettir. Türk milleti bu sonuca cumhuriyetle varmis ve her
sene bunun artan faydalarini görmüs ve göstermistir "
01.11.1936, T.B.M.M., 5.Dönem, 2.Toplanma Yilini
Açarken.
" Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli kültürdür "
(1936)

TÜRKIYE CUMHURIYETI KANUNLARI
" Biz yurt emniyeti içinde fertlerin emniyetini de, lâyik oldugu derecede göz önünde tutariz.
Bu emniyet, Türk Cumhuriyeti kanunlarinin, Türk hakimlerinin teminati altinda, en ileri sekilde mevcuttur. Kanunlarimizda yaptigimiz bazi tadiller va
kabul buyurdugunuz Meshut Cürümler Kanunu, bu amaca kuvvetle hizmet etmistir. "
01.11.1937, T.B.M.M., 5.Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken.

TÜRKIYE DEVLETI
" Yeni Türkiye devleti temellerini süngü ile degil, süngünün dahi istinat ettigi iktisadiyatla kuracaktir. Yeni Türkiye Devleti cihangir bir devlet olmayacaktir. "
16.01.1923, Istanbul Gazeteleri Temsilcilerine.

" Yeni Türkiye Devleti, cihana hakim o büyük ve güçlü fikrin Türkiye'de görünümüdür, gerçeklesmesidir. Dünyanin sosyal ve siyasî gereklerinden dogan
ve binlerce senelik Türk tarihinin tekâmülü olan devletimiz, devam ve istikrarin bütün nitelik ve sartlarini tasimaktadir. "
13.08.1923, T.B.M.M., 2.Dönemi Açarken.

TÜRKIYE SIYASETI
" Türkiye ; prensiplerine sadik olarak katiyetle barissever bir siyaset takip etmektedir "
25.10.1928, Lehistan Elçisinin Söylevine Cevap.

 

UMUMI MÜFETTISLIK
" Dogu vilâyetlerimizin bir kisminda kurulan umumî müfettislik isabetli ve faydali olmustur. Cumhuriyet kanunlarinin emniyetle siginilacak, tek yer
oldugunun anlasilmasi bu havalide huzur ve gelisme için esasli bir baslangiçtir"
01.11.1928, T.B.M.M., 3.Dönem, 2.Toplanma Yilini
Açarken.

Ü
ÜNIFORMA
" Bana Fransizlar, elbisesiz askerlerin çete olduklarindan bahsettikleri zaman, hayir onlar çete degildir, bizim askerimizdir dedim. Üzerinde üniforma
yoktur dediler. Üzerindeki elbisesi üniforma dedim ve bunu Fransizlar anlamli ve yeterli bir cevap buldular"
14.08.1920, T.B.M.M.

ÜNIVERSITE
" Yüksek tahsil gençlerimizi istedigimiz ve muhtaç oldugumuz gibi millî suurlu ve modern kültürlü olarak yatistirmek için Istanbul Üniversitesi'nin
gelismesi, Ankara Üniversitesi'nin tamamlanmasi ve Dogu Üniversitesi'nin yapilan etüdlerle tesbit edilmis olan esaslar dairesinde Van gölü civarinda
kurulmasi çalismasina hizla ve önemle devam edilmektedir. "
01.11.1938, T.B.M.M., 5.Dönem, 4.Toplanma Yilini Açis Nutku.

" Üniversite kurmaya verdigimiz önemi söylemek isterim. Yarim tedbirlerin kisir olduguna süphe yoktur. Bütün islerimizde oldugu gibi maarifte ve
kurulan üniversitede de radikal tedbirlerle yürümek kesin kararimizdir. "
01.11.1933, T.B.M.M., 4.Dönem, 3.Toplanma Yilini
Açarken.

ÜRETICI
" Tüketici yasamak iyi degildir. Üretici olalim. "
24.08.1925, Kastamonu.

V

VAKIFLAR
" Malûmdur ki vakiflar, memleketimizin mühim bir servetini teskil eder. Bu servetten millet ve memleketi hakkiyla istifade ettirebilmek için Seriyye
Vekâletiyle beraber bütün Bakanlar Kurulunun ve hatta yüce meclisin bu hususu ehemmiyetle tetkik ile bu büyük müessesenin yipranmaktan korunmasini
ve memlekete verimli bir hale getirilmesini temenni ederim "
01.03.1922, T.B.M.M., 3.Toplanma Yilini Açarken.

VATAN

" Vatan evlât ve ahfadimiz için cennet yapilmaya lâyik elyak bir vatandir. "
(1923)

" Efendiler artik vatan imar istiyor, zenginlik ve refah istiyor. Ilim ve marifet, yüksek medeniyet, hür fikir ve hür zihniyet istiyor. Seref, namus, istiklâl,
hakikî varlik, vatanin bu taleplerini tamamen ve seri olarak yerine getirmek için esasli ve ciddi bir biçimde çalismayi emreder. "
30.08.1924, Dumplupinar'da Konusma.

VERGI
" Hayati ucuzlatmak icabettikçe, vergileri indirmek siyasetine devam edecegiz "
01.11.1936, T.B.M.M., 5.Dönem, 2.Toplanma Yilini
Açarken.

" Vergi usullerinin islahi çarelerinin aranmasina da ehemmiyetle devam olunmalidir. Iyi usul ve iyi tatbikin memnun edici neticelerini vatandas, hiç bir iste
vergi mevzuu kadar hassasiyetle takdir etmez. "
01.11.1936, T.B.M.M., 5.Dönem, 2.Toplanma, Yilini
Açarken.

Y
YABANCI SERMAYE

" Tabidir ki, disardan gelecek sermayeye, yol gösterici faaliyetlere, çalisma usullerine ihtiyacimiz vardir. Fakat bu, birligimize, bagimsizligimiza son verecek
bir vesayet tarzi demek olamaz. Bize yardimci olacak insaniyetkâr kaynaklara biz de karsilikli taahhüt ile birligimiz ve bagimsizligimiz çerçevesinde samimiyetle bagli oluruz. "
24/25.10.1919, Amasya'da Tasvîri Efkâr Muhabiri ile Mülâkat.

" Birtakim iktisadî meseleler vardir ki, biz bunlari kendi kaynaklarimizla ve yalniz kendi sermayemizle halledemeyiz. Bize yardim edecek dostlar aramaya mecburuz "
02.11.1922, Le Petit Parisien Muhabirine Demeç.

" Kanunlarimiza uymak sartiyla yabanci sermayelerine lâzim gelen güvenceyi vermeye her zaman haziriz ve arzu e dilen odur ki, yabanci sermayesi
bizim çalismamiza ve servetimize katkida bulunsun "
17.02.1923, Izmir Iktisat Kongresi'ni Açis Söylevi.

YASAMAK
" Insanlar dünyaya mukadder olduklari kadar yasamak için gelmislerdir. Yasamak demek faaliyet demektir "
31.01.1923, Izmir'de Halk Ile Konusma.

YETIMLER YURDU
" Vatanini kurtarma ugrunda sehit olanlarin yetimleri bütçenin müsaadesi oraninda yer yer kurulan yetim yurtlarina yerlestirilmektedir"

01.03.1923, T.B.M.M., 4.Toplanma Yilini Açarken.

YIRMI ÜÇ NISAN
" Yirmi Üç Nisan Türkiye millî tarihinin baslangici ve yeni bir dönüm noktasidir. Bütün bir cihan-i husumete karsi duran Türkiye halkinin, Türkiye Büyük
Millet Meclisi'ni olusturmak hususunda gösterdigi harikayi ifade eder. "
23.04.1922, Yeni Gün Muhabirine Demeç.

YOL
" Yollarimizi asrin, mevcut gelismelerin icab ettirdigi mükemmel bir hale getirmek lâzimdir. Ancak bu suretle memlekette hüküm süren fakirlige çare bulabiliriz. "
15.01.1923, Eskisehir'de Halka Yapilan Konusma.



Z
ZABIT (SUBAY)
" Orduda inzibatin yegâne vasita-i tecellisi münevver, kahraman, fedakâr zabitandir. "
01.11.1920, Ankara, Ankara Zabit Namzetleri
Talimgahinin ilk Mezunlarinin Diploma Töreninde.

" Bir ordunun kiymeti subaylarinin ve kumanda heyetinin kiymeti ile ölçülür"
24.03.1923,Kütahya, Ögretmenlerle Konusma.

ZAFER
" Hiçbir zafer amaç degildir. Zafer, ancak kendisinden daha büyük bir amaci elde etmek için en belli basli bir vasitadir. "
(1921)


" Bundan sonra pek mühim zaferlere kavusacagiz. Fakat bu zafer süngü zaferleri degil, iktisat ve ilim ve irfan zaferleri olacaktir "
25/26.01.1923, Alasehir'de Halkla Konusma.

" Hakiki zafer savas meydanlarinda basarili olmak degil, asil zafer basrilarin kaynaklarini kuvvetlendirmek, milleti yükseltmektir "
15.03.1923, Adana Türk Ocaginda Konusma.

" Arkadaslar dünyada fetihlerin iki vasitasi vardir. Biri kiliç digeri sapan zaferin vasitasi yalniz kiliçtan ibaret kalan bir millet, bir gün girdigi yerden kovulur,
rezil edilir, sefil ve perisan olur. Öyle milletlerin sefaleti, perisaniyeti o kadar kararli ve elîm dur ki, kendi memleketinde bile mahkûm ve esir bir halde
kalabilir. Onun için hakiki zafer yalniz kiliçla degil, sapanla yapilandir"
16.03.1923, Adana Çifçileriyle Konusma.

" Siyasî, askerî zaferler ne kadar büyük olurlarsa olsunlar, ekonomik zaferlerle taçlandirilmazlarsa meydana gelen zaferler devamli olamaz, az zamanda söner. "
(1923)
" Zaferlerin sürekli neticeler vermesi ancak kültür ordusunun varligina baglidir. "
(1923)

ZEYBEK DANSI

" Selim Sirri Bey Zeybek raksini gelistirirken ona bir medenî sekil vermistir. Bu sanatkâr üstadin eseri hepimiz tarafindan kabul edilerek millî ve
sosyal hayatimizda yer tutacak kadar olgunlasmis, estetik bir sekil almistir. Artik Avrupalilara : " Bizim de mükemmel bir raksimiz var " diyebiliriz ve bu
oyunu salonlarimizda, müsamerelerimizde oynayabiliriz. Zeybek dansi her sosyal salonda kadinla beraber oynanabilir ve oynanmalidir. "
13.10.1925, Izmir'de kiz 0gretmen Okulunda Bir
Konusma.

ZIRAAT
" Ben de çiftçi oldugumdan biliyorum. Makinesiz ziraat olmaz. El emegi güçtür. Birlesiniz.Birliklerle makine alirsiniz. Senede yüz dönüm ekeceginize on misli,
yüz misli fazla ekersiniz. Memleketimiz hakiki çiftçi memleketidir. Henüz bu konuda hak sahibi degiliz. Fakat ziraat memleketi olacagiz. Bu da makine ile olacaktir ! "
24.08.1925, Kastamonu'da Bir Konusma
" Millî ekonominin temeli ziraattir. Bunun içindir ki, ziraatte kalkinmaya büyük önem vermekteyiz. Köylere kadar yayilacak programli ve pratik çalismalar,
bu maksadaerismeyi kolaylastiracaktir. "
01.11.1937, T.B.M.M., 5.Dönem, 3.Toplanma Yilini Açarken.

 

 
haberler